..:: کتــاب درســی دوم راهنــمایــی ::..

علوم - دستگاه تنفس انسان

تنفس

تنظیم تنفس
تنفس به‌ دلیل اینکه یک فعالیت بسیار منظم است و دم و بازدم بطور ریمتیک و منظم انجام می‌شوند و با یکدیگر تطابق دارند پس حتما یک یا چند سیستم تنظیم کننده برای تنفس وجود دارد. تنفس بوسیله دو راه تنظیم می شود: تنظیم عصبی و تنظیم شیمیایی که با‌هم رفلکس تنفس را تکمیل می‌کنند.

اطلاعات اولیه
دستگاه تنفسی ، اکسیژن برای سلولهای بدن را تامین می‌کند و دی‌اکسید کربن موجود در بافتها را به خارج از بدن دفع می‌کند. دستگاه تنفس شامل ریه‌ها ، مجاری هوایی و قفسه سینه است که ریه‌ها را در خود جای داده است. در هنگام دم ، ریه‌ها بزرگ می‌شوند، فشار درون ریه کاهش می‌یابد. اختلاف فشار بین ریه و هوای بیرون افزایش می‌یابد و باعث می‌شود که هوا به درون ریه‌ها راه یابد. در هنگام بازدم حجم ریه کمتر می‌شود فشار درون ریه افزایش یافته و اختلاف فشار با هوای بیرون بیشتر شده و هوا از ریه‌ها خارج می‌شود.
هدف تنفس مبادلات گازها بین بدن و محیط خارج است. برای انجام این کار تنفس را می‌توان به 4 بخش تقسیم کرد: تهویه ریوی که به معنی ورود و خروج هوا بین محیط و حبابچه‌هاست ، دیفوزیون اکسیژن و دی‌اکسید کربن بین حبابچه‌ها و خون ، انتقال اکسیژن و دی‌اکسید کربن در خون و مایعات بدن به سوی سلولها و بر‌عکس و تنظیم تنفس. سیستم عصبی بطور طبیعی میزان تهویه حبابچه‌ای را بسته به نیازهای بدن تنظیم می‌کند. بطوری که فشار اکسیژن و دی‌اکسید کربن خون شریانی حتی در جریان فعالیت عضلانی متوسط تا طاقت فرسا و انواع استرسهای تنفسی به سختی تغییر می‌کند.

مرکز تنفسی
مرکز تنفسی از چندین گروه نورونها تشکل شده که بطور دو‌ طرفه در بصل‌النخاع و پل مغزی قرار گرفته‌اند. مرکز تنفسی به سه مجموعه عمده از نورونها تقسیم می‌شود.

• یک گروه تنفسی پشتی که در ناحیه پشتی بصل‌النخاع قرار داشته و بطور عمده موجب عمل دم می‌شوند. این گروه نقش اصلی را در کنترل تنفس دارند.
• یک گروه تنفسی شکمی که در بخش شکمی - جانبی بصل‌النخاع قرار داشته و بسته به اینکه کدام نورونها در این گروه تحریک شوند، می‌تواند موجب عمل دم و بازدم شود.
• مرکز پنوموتاکسیک که در ناحیه پشتی در بخش فوقانی پل مغزی واقع شده و به کنترل فرکانس و طرح تنفس کمک می‌کند.
تخلیه‌های دمی ریتمیک از گروه تنفسی پشتی
ریتم پایه تنفس بطور عمده در گروه نورونهای تنفسی پشتی تولید می‌شود. هر گاه تمام اعصاب حسی که وارد بصل‌النخاع می‌شوند و نیز تنه مغزی هم در بالا و هم در پایین بصل‌النخاع قطع شوند، این گروه از نورونها کماکان دسته‌های تکراری از پتانسیلهای عمل دمی از خود صادر می‌کنند. علت اصلی این تخلیه‌های ریتمیک روشن نیست. در حیوانات ابتدایی ، شبکه‌های عصبی پیدا شده‌اند که در آنها فعالیت یک گروه از نورونها ، فعالیت گروه دیگر را تحریک می‌کند که آن نیز به نوبه خود ، فعالیت گروه اول را مهار می‌کند.

سپس بعد از گذشت مدتی این مکانیزم خود را تکرار می‌کند و در سراسر عمر حیوان این جریان ادامه می‌یابد. بیشتر فیزیولوژیستها معتقد هستند که شبکه مشابهی از نورونها که بطور کامل در داخل بصل‌النخاع قرار گرفته و احتمالا نه تنها شامل گروه نورونهای تنفسی پشتی ، بلکه همچنین نواحی مجاور از بصل‌النخاع را شامل هستند، مسئول تولید ریتم پایه تنفس است.

تخلیه‌های دمی ریتمیک از گروه تنفسی پشتی
ریتم پایه تنفس بطور عمده در گروه نورونهای تنفسی پشتی تولید می‌شود. هر گاه تمام اعصاب حسی که وارد بصل‌النخاع می‌شوند و نیز تنه مغزی هم در بالا و هم در پایین بصل‌النخاع قطع شوند، این گروه از نورونها کماکان دسته‌های تکراری از پتانسیلهای عمل دمی از خود صادر می‌کنند. علت اصلی این تخلیه‌های ریتمیک روشن نیست. در حیوانات ابتدایی ، شبکه‌های عصبی پیدا شده‌اند که در آنها فعالیت یک گروه از نورونها ، فعالیت گروه دیگر را تحریک می‌کند که آن نیز به نوبه خود ، فعالیت گروه اول را مهار می‌کند.
سپس بعد از گذشت مدتی این مکانیزم خود را تکرار می‌کند و در سراسر عمر حیوان این جریان ادامه می‌یابد. بیشتر فیزیولوژیستها معتقد هستند که شبکه مشابهی از نورونها که بطور کامل در داخل بصل‌النخاع قرار گرفته و احتمالا نه تنها شامل گروه نورونهای تنفسی پشتی ، بلکه همچنین نواحی مجاور از بصل‌النخاع را شامل هستند، مسئول تولید ریتم پایه تنفس است.

سیگنال افزایش یابنده دمی
سیگنال عصبی که به عضلات دمی اصلی از قبیل دیافراگم ارسال می‌گردد، یک دسته پتانسیل عمل آنی نیست. بلکه در تنفس عادی بطور ضعیف شروع می‌شود و برای حدود 2 ثانیه به روش یک سطح شیبدار بطور مداوم بر شدت آن افزوده می‌گردد و آنگاه بطور ناگهانی برای تقریبا 3 ثانیه بعد قطع می‌شود. و این عمل تحریک دیافراگم را قطع می‌کند و به بازگشت ارتجاعی جدار سینه و ریه‌ها اجازه می‌دهد تا موجب بازدم شود. سپس سیگنال دمی یک دوره دیگر را آغاز می‌کند و این عمل مرتبا تکرار می‌شود در حالیکه بازدم در بین این دوره‌ها انجام می‌شود. به این ترتیب گفته می‌شود که سیگنال دمی افزایش‌ یابنده یا بالا رونده است.
دو روش وجود دارد که توسط آنها سیگنال افزایش یابنده دمی کنترل می‌شود که عبارتند از:

• کنترل سرعت افزایش سیگنال افزایش یابنده ، بطوری که در جریان تنفس شدید ، مرحله افزایش یابنده به سرعت افزایش می‌یابد و لذا ریه‌ها را نیز به سرعت از هوا پر می‌کند.
• کنترل نقطه پایان که در آن مرحله افزایش یابنده ناگهان قطع می‌شود. این عمل روش معمول برای کنترل فرکانس تنفس است، به این معنی که هر چه مرحله افزایش یابنده زودتر قطع شود، مدت دم کوتاهتر خواهد بود. این عمل مدت بازدم را نیز کوتاهتر می‌کند به این ترتیب فرکانس تنفس افزایش می‌یابد.
عمل مرکز پنوموتاکسیک
عمل این مرکز در اصل محدود کردن دم است. این عمل یک اثر ثانویه در افزایش دادن فرکانس تنفس دارد زیرا محدود شدن دم ، مرحله بازدم و تمامی دوره تنفس را نیز کوتاه می‌کند. یک سیگنال پنوموتاکسیک قوی می‌تواند فرکانس تنفس را تا 40-30 تنفس در دقیقه افزایش دهد، در حالی که یک سیگنال پنوموتاکسیک ضعیف ممکن است فرکانس تنفس را فقط به چند نفس در دقیقه کاهش دهد.

عمل نورونهای تنفسی شکمی
عمل این گروه نورونی از چندین نظر مهم با عمل گروه تنفسی پشتی تفاوت دارد.

• نورونهای گروه تنفسی شکمی تقریبا بطور کامل در جریان تنفس آرام عادی بدون فعالیت می‌مانند.
• نورونهای این گروه در تولید نوسان ریتمیک پایه که تنفس را کنترل می‌کند شرکت ندارند. هنگامی که تحریک تنفسی برای افزایش تهویه ریوی از حد طبیعی بیشتر می‌شود سیگنالهای تنفسی از مکانیزم نوسان کننده پایه ناحیه تنفسی پشتی به داخل نورونهای تنفسی شکمی گسترش می‌یابند. در نتیجه ناحیه شکمی در این حال سهم خود را در تحریک تنفس ادا می‌کند.

• تحریک الکتریکی بعضی از نورونهای موجود در گروه تنفسی شکمی موجب دم می‌شود، در حالی که تحریک بعضی دیگر موجب بازدم می‌شود. این نورونها به ویژه در تامین سیگنالهای بازدمی قوی به عضلات شکمی در جریان بازدم اهمیت دارند. این ناحیه در هنگامی که مقادیر افزایش یافته‌ای از تهویه ریوی مورد نیاز باشند، به صورت یک مکانیزم تحریک کننده شدید عمل می‌کند.
کنترل شیمیایی تنفس
هدف نهایی تنفس حفظ غلظتهای مناسب اکسیژن ، دی‌اکسید کربن و یونهای هیدروژن در مایعات بدن است.

• زیادی دی‌اکسید کربن یا یونهای هیدروژن بطور عمده خود مرکز تنفس را تحریک می‌کنند و موجب افزایش شدید قدرت سیگنالهای دمی و بازدمی صادره به عضلات تنفسی می‌شوند.
• از طرف دیگر اکسیژن اثر مستقیم قابل ملاحظه‌ای بر روی مرکز تنفسی مغز از نظر کنترل تنفس نداشته بلکه بطور تقریبا کامل بر روی گیرنده‌های شیمیایی محیطی واقع در اجسام آئورتی و سباتی عمل می‌کند و اینها به نوبه خود سیگنالهای عصبی مناسب را جهت کنترل تنفس به مرکز تنفسی ارسال می‌کنند.




ناحیه حساس شیمیایی مرکز تنفسی
هیچکدام از سه مرکز عصبی که ذکر شد مستقیما تحت تاثیر تغییرات غلظت دی‌اکسید کربن خون یا غلظت یون هیدروژن قرار نمی‌گیرند بلکه یک ناحیه نورونی دیگر موسوم به ناحیه حساس شیمیایی نسبت به تغییرات فشار دی‌اکسیدکربن یا غلظت یون هیدروژن خون بسیار حساس بوده و به نوبه خود سایر قسمتهای مرکز تنفسی را تحریک می‌کند.
جواب نورونهای حساس شیمیایی به یونهای هیدروژن
نورونهای گیرنده در ناحیه حساس شیمیایی به ویژه توسط یونهای هیدروژن تحریک می‌شوند. در واقع معتقد هستند که یونهای هیدروژن شاید تنها محرک مستقیم مهم برای این نورونها باشند. اما یونهای هیدروژن به آسانی از سد بین خون و مغز یا سد بین خون و مایع مغزی - نخاعی عبور می‌کنند. به این دلیل تغییرات غلظت یون هیدروژن در خون در مقایسه با تغییرات دی‌اکسید کربن اثر بسیار کمتری در تحریک نورونهای حساس شیمیایی دارند. با وجود این دی‌اکسید کربن این نورونها را بطور ثانویه با تغییر دادن غلظت هیدروژن تحریک می‌کند.

اثر دی‌اکسید کربن خون در تحریک ناحیه حساس شیمیایی
اگر چه CO2 اثر مستقیم اندکی بر روی تحریک نورونهای ناحیه حساس شیمیایی دارد اما یک اثر غیر مستقیم بسیار پر قدرت اعمال می‌کند. CO2 این کار را بوسیله واکنش با آب بافتها و تشکیلHCO3 انجام می‌دهد. این ماده به نوبه خود به یونهای هیدروژن و یونهای بی‌کربنات تجزیه می‌شود و آنگاه یونهای هیدروژن یک اثر تحریکی پر قدرت مستقیم دارند.
سایر عواملی که بر تنفس تاثیر دارند

کنترل ارادی تنفس
تنفس را بطور ارادی می‌توان کنترل کرد و انسان می‌تواند آنقدر زیاد یا کم نفس بکشد که اختلالات شدیدی در فشار دی‌اکسید کربن ، PH و فشار اکسیژن در خون بوجود آیند. به نظر نمی‌رسد که کنترل ارادی تنفس با واسطه کنترل مرکز غیر ارادی تنفسی در بصل‌النخاع به انجام برسد، بلکه مسیر عصبی برای کنترل ارادی تنفس مستقیما از قشر و سایر مرکز بالا در جهت رو به پایین از طریق راه قشری نخاعی به نورونهای نخاعی که عضلات تنفسی را فعال می‌کنند، می‌رسد.
اثر گیرنده‌‌‌های آسیبی در مجاری هوایی
اپیتلیوم نای ، پرونشها و برونشیولها دارای انتهای عصبی حسی موسوم به گیرنده‌های آسیبی ریوی است که بوسیله بعضی مواد محرک و آسیب ‌رسان که وارد مجاری هوایی می‌شوند، تحریک می‌شوند. این گیرنده‌ها موجب بروز سرفه و عطسه می‌شوند. اینها همچنین احتمالا موجب تنگی برونشها در بیماریهای آسم و آمفیزم می‌گردند.

اثر خیز مغزی
فعالیت مرکز تنفس می‌تواند بوسیله خیز مغزی حاد ناشی از ضربه مغزی تضعیف و یا کاملا غیر فعال شود. به عنوان مثال ، سر ممکن است به یک جسم جامد برخورد کند که متعاقب آن بافتهای مغزی متورم شده و شریانهای مغزی را بر روی استخوان جمجمه فشار می‌دهند و به این ترتیب جریان خون مغزی را بطور کامل یا نسبی مسدود می‌کنند در نتیجه نورونهای مرکز تنفسی ابتدا غیر فعال شده و سپس می‌میرند.

دم و بازدم
غریزه به همه ما این آگاهی را داده است که باید تنفس کنیم.
اما این‌که برای چه همه حیوانات و گیاهان باید تنفس کنند، دلیلش روشن است؛ چرا که با تنفس می‌توان هوایی را وارد بدن کرد که دارای اکسیژن است

بدون گاز اکسیژن، زندگی تحقق نخواهد یافت.
بر اثر بازدم، هوای درون دمیده را بار دیگر از بدن بیرون می‌رانیم. در این حال، هوا تغییر وضع داده است. هوا در لحظاتی که در بدن ما به سر می‌برد،‌ مقداری از «اکسیژن» خود را به آن داده بود؛ در برابر، اکنون مقداری «گاز کربونیک» و «آب» از بدن برگرفته است.
میزان ذخیره اکسیژن در طبیعت تقریبا همیشه ثابت است. ثابت است تا در کار تنفس جانداران، نابسامانی رخ ندهد. به سخن دیگر، در مقدار اکسیژن و گازکربونیک موجود در هوا سالانه تغییر ناچیزی رخ می‌دهد. گازکربونیکی که از بازدم ما در هوا پراکنده می‌شود، به وسیله گیاهان جذب می‌گردد.
گیاهان نیز اکسیژن تولید می‌کنند که مورد نیاز ما است.
تنفس دو بخش دارد: دم و بازدم؛ یعنی «دم‌فروبردن» و «دم برون آوردن».
معمولا از واژه تنفس فقط دم فرو بردن به ذهن می‌آید؛ در حالی که تنفس از دم و بازدم،‌ هر دو،‌ تشکیل می‌شود.
دم یعنی فرو بردن هوا از راه دهان،‌ یا بینی و یا هر دو.
بازدم یعنی بیرون آوردن هوا از همین مجاری.
هوا در این مسیر، حدود یک‌پنجم اکسیژن خود را با مقداری همسان از گازکربونیک مبادله می‌کند. این بده و بستان در شش‌ها روی می‌دهد.
دم فرو بردن حالت عکس بازدم است. در شش‌ها اکسیژن هوا به وسیله «گویچه‌های قرمز» خون به بافت‌های بدن منتقل می‌شود. آن‌گاه این اکسیژن برخی از مواد غذایی بافت‌ها را می‌سوزاند تا قابل جذب و مصرف برای بدن شوند. سپس خون،‌ مواد زائد را با آب و گازکربونیک به شش‌ها می‌آورد تا از را بازدم به بیرون از بدن رانده شوند.
پس می‌بینید چگونه مبادله گازها (گاز اکسیژن و گازکربونیک)، هم در شش‌ها و هم در لابه‌لای بافت‌های بدن،‌ صورت می‌گیرد. بنابراین به سطح وسیعی نیاز هست تا صحنه انجام این کارها باشد. اگر سطح داخلی شش‌های یک انسان بالغ را بگستریم، حدود سه‌ متر مربع جا را اشغال خواهد کرد. البته همیشه قسمت عمده این سطح به‌کار گرفته نمی‌شود؛ بلکه به عنوان ذخیره باقی می‌ماند تا به هنگام فعالیت ـ که انسان هشت تا ده برابر حالت، استراحت، به اکسیژن نیاز دارد ـ، به‌کار آید؛ چرا که هرگاه ما به اکسیژن بیشتری نیاز داشته باشیم، نفس‌های تندتر و عمیق‌تری می‌زنیم.
تنفس در جانداران مختلف با توجه به حجم نیازشان به اکسیژن،‌ فرق می‌کند. کودک نوزاد، در هر ثانیه یک‌بار تنفس می‌کند؛ ولی در سن 15 سالگی در هر دقیقه فقط 20 بار به تنفس نیاز دارد. فیل دقیقه‌ای ده‌بار و سگ بیست و پنج بار تنفس می‌کند
+ نوشته شده در  چهارشنبه 23 اسفند1391ساعت 12:16  توسط مریم غلامپور  | 

درباره دستگاه تنفس

بدن موجودات زنده جهت تهيه اکسيژن براي متابوليسم سلولي و دفع دي‌اکسيد کربن به دستگاه تنفس وابسته است. دستگاه گردش خون ابزار انتقال گاز بين بافتهاي بدن و ششها است. به اين ترتيب گردش خون و دستگاه تنفس به يکديگر وابسته است.دستگاه تنفس با داشتن مجاري تنفسي و هوايي وظايف خود را با پالايش هوا انجام مي‌دهد. دستگاه تنفس به دو ناحيه هوايي و تنفسي تقسيم شده است. ناحيه هوايي شامل حفره بيني ، حلق ، حنجره ، ناي و سيستم نايژه‌هاست که هوا را از محيط پيرامون به قسمت تنفسي ششها مي‌رساند.

بخش بيروني ناحيه تنفسي دستگاه تنفس از  حفرهبيني  تا نايژه‌ها داراي پوشش مطبق کاذب مژک‌دار با سلولهاي جامي شکل است. بافت پيوندي سست زيرين داراي تعداد زيادي غدد سروزي- موکوسي است. ترشحات غدد بوسيله مژه حمل مي‌شوند. مژه با حرکت موجي ترشحات را به طرف حفره بيني هدايت مي‌کند. آستر مخاط داراي سلولهاي ائوزينوفيل ، ماکروفاژ ولنفاوي فوليکولهاي  است.
اين قسمت ايمونوگلوبولين A توليد مي‌کند و به پوشش مخاطي مي‌رسد و باکتريها و ويروسها را مي‌کشد. استخوان ديواره‌هاي حفره بيني و غضروف حنجره و ناي و نايژه به دستگاه استحکام مي‌بخشد. تا در مقابل فشار هوا فشرده شده و يا بيش از حد منبسط نشوند. رشته‌هاي ارتجاعي باعث کشيده شدن لوله‌هاي هوايي به هنگام دم و کاهش آن به هنگام بازدم مي‌شود.

حفره بيني

حفره بيني بوسيله ديواره بيني به دو بخش قرينه تقسيم مي‌شود. کام سخت حفره بيني را از حفره دهاني جدا مي‌کند. پوشش اين ناحيه از بافت مطبق سنگفرشي غير شاخي همراه با مو ،چربي غده‌هاي  و غده‌هاي عرق است. حفره بيني شامل بخش تنفسي و بويايي است. در نتيجه لايه سلولهاي پوششي مي‌تواند حفره بيني را مرطوب و به کمک رگهاي خوني خود آن را گرم کند.

حلق

حلق به دو بخش بيني- حلقي و دهاني- حلقي تقسيم شده است. کام نرم ، ناحيه بيني-حلقي را از حفره دهان جدا مي‌کند. ناحيه دهاني- حلقي راه تنفسي و گوارش است. مخاط ناحيه بيني- حلقي داراي سلولهاي مژه‌دار و غدد است و مخاط ناحيه دهاني- حلقي همراه با غدد موکوسي است. لوزه‌هاي حلقي در سقف ناحيه بيني- حلقي قرار دارند. زير مخاط حلق محتوي غدد موکوسي است. ماهيچه حلق مخطط و متشکل از دو طبقه طولي در درون و حلقوي در بيرون است.

حنجره

حنجره در عقب حفره بيني و در بالاي ناي قرار دارد. حنجره غضروفهايي دارد که باعث باز نگه داشتن آن مي‌شود. در حنجره تعدادي تار يا طناب صوتي وجود دارد که ارتعاش آنها بوسيله هواي بازدم باعث توليد صدا مي‌شود يک زايده غضروفي به نام اپي‌گلوت در هنگام بلع غذا دهانه حنجره را مي‌بندد و مانع ورود غذا به درون ناي مي‌شود. تارهاي صوتي از جنس بافت پيوندي ارتجاعي هستند خروج هوا را از ششها هنگام بازدم موجب ارتعاش اين تارها و توليد صدا مي‌شود.

 

 

ششها

شش به صورت جفت در داخل پرده جنب قرار دارد. بافت پيوندي درون شش داراي مقدار زيادي رشته‌هاي ارتجاعي و ماهيچه صاف است. نايژه‌هاي اصلي و رگهاي ششي از طريق ناف اين اندام وارد ششها مي‌شوند. شش سمت راست داراي سه لوب و شش سمت چپ داراي دو لوب است. هر لوب يک شاخه از نايژه از نايژه اصلي را دريافت مي‌کند. هر لوب به لوبولهايي تقسيم شده است. ساختار دروني ششها داراي سيستمي شاخه‌اي است که به نام درخت نايژکي خوانده مي‌شوند. در فضاي ميان دو لايه جنب کمي مايع وجود دارد که حرکات ششها را آسان مي‌کند. حدود 300 ميليون کيسه هوايي در مجموع دو شش وجود دارد و تبادل گازهاي تنفسي را به عهده دارند.

ناي

ناي داراي 16 تا 20 بند است و هوا پس از حنجره وارد ناي مي‌شود. هر يک از بندها قطعه‌اي به شکل U و داراي غضروف شفاف با پري‌کندرويوم است که بوسيله نوارهايي از ماهيچه صاف در ناحيه باز U به يکديگر متصل مي‌شوند. نوارهاي ماهيچه‌اي بطور طولي و مايل قرار گرفته‌اند. حلقه‌هاي غضروفي بوسيله بافت پيوندي متراکم بهم متصل مي‌شوند.

انشعابات ناي

ناي انشعاب يافته نايژه اصلي را مي‌سازد. اين دو شاخه به ششها راه دارند ساختار ناي و نايژه اصلي مشابه يکديگر است گر چه غضروف بخش انتهايي نايژه‌ها نامنظم مي‌شود. نايژه‌هاي اصلي به تعدادي مجاري هوايي تقسيم مي‌شوند. نايژه‌هاي بزرگ ، نايژکها ، نايژکهاي انتهايي ، نايژکهاي تنفسي ، مجراي آلوئولي و کيسه هوايي.

ناحيه تنفسي

نايژکهاي انتهايي به نايژکهاي تنفسي و آنها نيز به مجاري هوايي تقسيم مي‌شوند. نايژکهاي تنفسي از نظر بافتي شبيه نايژکها هستند به جز اينکه کيسه‌هاي هوايي دارند. مجاري هوايي به تعدادي کيسه هوايي ختم مي‌شوند. کيسه‌هاي هوايي به شکل حبابهايي با ديواره بسيار نازک ، رشته‌هاي ارتجاعي و بدون ماهيچه هستند. کيسه هوايي ظريف و فنجاني شکل بوده پوشش آن سنگفرشي ساده است.
بين حبابها ديواره‌اي از رشته‌هاي شبکه‌اي و ارتجاعي در ميان سلولهاي فعال وجود دارد. تعدادي لوکوسيت ، ماست سل ، فيبروبلاست و شبکه مويرگي نيز در اين ناحيه ديده مي‌شود. سلولهاي ديواره داراي اکتين و ميوزين است و عمل تبادل در اين ناحيه صورت مي‌گيرد. مويرگها داراي ديواره نازک با پوشش تماس دارند.


+ نوشته شده در  چهارشنبه 23 اسفند1391ساعت 12:10  توسط مریم غلامپور  | 

تنفس صحیح

شما ممکن نیست کتابی در زمینه تمرکز حواس و آرامش ذهن پیدا کنید که در آن فصلی به تنفس صحیح اختصاص داده نشده باشد. در یوگا تنفس آن قدر مهم است که خیلی ها تصور می کنند یوگا به تمامی یعنی تنفس! در مقدمه گلستان سعدی، اولین نعمت خداوندی که سپاس گفته شده، تنفس است: “. . . هر نفسی که فرو می رود مُمّدِ حیات است و چون بر می آید مفرح ذات.” و این خود نشانه اهمیت تنفس است.
فواید تنفس عمیق – طول عمر و سلامتی
کسانی که تنفس عمیق دارند از طول عمر بیشتری برخوردار می شوند. تنفس عمیق باعث می شود که تعداد دم و بازدم در یک دقیقه کمتر شود. معمولاً افراد در یک دقیقه ۱۶ بار نفس می کشند و عمر متوسطی دارند. اما هرکس بیش از این در دقیقه نفس بکشد، مسلماً تنفسهایی سطحی خواهد داشت که دم و بازدم عمیق را به همراه ندارد. طول عمر چنین افرادی از حد متوسط و معمول کمتر است. اگر می گویند هیجانهای عصبی مانند ترس، اضطراب، خشم، کینه، انتقام و حسادت، بیماری می آورد و از طول عمر می کاهد به این خاطر است که تمام هیجانهای عصبی اولین تأثیر خود را بر تنفس می گذارند. شما از این به بعد به کسانی که عصبی و خشمگین و یا مضطربند با دقت نگاه کنید و ببینید که چقدر تنفس آنها در این مواقع سطحی می شود. گاهی اوقات در هنگام خشم، تنفس به سی بار در دقیقه و حتی بیشتر می رسد. حالا خودتان حساب کنید که کسانی که مدام در هیجانهای عصبی به سر می برند و در خشم و اضطراب غوطه ورند با تنفس سطحی خود چه بلایی بر سر سلامتی و طول عمر خویش می آورند. در عوض، کسانی که از آرامش برخوردارند و خود را به هنگام خشم کنترل می کنند، چنان از تنفس عمیق و ژرفی برخوردار می شوند که مسلماً سلامتی آنها را مداومتر و طول عمرشان را بیشتر می کند. اخیراً در یکی از مجله های علمی، از تحقیقات مشترک دانشمندان ژاپنی و آمریکایی گزارشی ارائه شد. این دانشمندان به این نتیجه جالب رسیده اند که اگر انسان بتواند تعداد تنفس خود را در یک دقیقه از ۱۶ به ۱۲ کاهش دهد، چیزی حدود ۵۰ سال به عمر خود اضافه کرده است. ورزش برای سلامت قلب و جسم و به دنبال آن طول عمر را به همراه دارد که بر سیستم تنفسی اثر می گذارد. ورزشکاران با پیگیری مستمر ورزش در زندگی، کم کم بر حجم تنفسی خود می افزایند و از تعداد تنفس خود در دقیقه می کاهند و به همین دلیل از سلامتی و طول عمر برخوردار می شوند. در عوض سیگاریها با سیگار کشیدن به سرعت از حجم تنفسی خود می کاهند و بر تعداد تنفس خود می افزایند، ضمن آن که تنفسشان را مسموم نیز می کنند و در نتیجه سلامتی خود را از دست می دهند و طول عمرشان کاهش پیدا می کند. به هر ترتیب، باید دقت کنید که ضمن انجام تمرینات تنفس – که به زودی آن را کاملاً شرح می دهیم – از هر عاملی که در شما تنفس سطحی ایجاد می کند و حجم تنفسی شما را کاهش می دهد اجتناب کنید و از هر برنامه ای که تنفس شما را عمیق تر می کند و بر حجم تنفسی شما می افزاید استقبال کنید.
فواید تنفس عمیق – کنترل هیجانهای عصبی
گفتیم که هیجانهای عصبی منفی و به ویژه خشم و اضطراب، تنفس شما را بد و سطحی می کنند و شما باید مراقب باشید که این هیجانها را در خود کنترل کنید تا در نهایت سلامتی و طول عمر خود را حفظ کرده باشید. خوشبختانه تنفس صحیح و عمیق، خود عاملی باز دارنده برای این هیجانهاست. شاید خود شما هم بارها تجربه کرده باشید. وقتی عصبانی و خشمگین می شوید، اگر در حرکتید، بایستید؛ اگر ایستاده اید، بنشینید؛ اگر نشسته اید، دراز بکشید و بعد چند نفس عمیق بکشید. خیلی سریع خشم شما فروکش می کند و مسلماً شما با آرامش، بهتر و عاقلانه تر فکر می کنید و تصمیم می گیرید. هر هیجان منفی دیگری را که در خود احساس می کنید، می توانید با این روش از بین ببرید و حتماً این کار را بکنید. فراموش نکنید که شما به هیچ عنوان نمی توانید با این هیجانهای عصبی و این تنفسهای بد، از آرامش و به ویژه از تمرکز حواس برخوردار شوید. توجه داشته باشید که پیاده روی همراه با تنفس عمیق، همواره یکی از راههای کسب آرامش بوده است.
فواید تنفس عمیق – آرامش
شاید مهمترین تأثیر تنفس عمیق که خیلی سریع هم به چشم می آید، آرامش است. با هر نفس عمیقی که می کشید هم ذهن شما آسوده تر می شود و هم جسمتان، به ویژه در بازدمهای عمیق بدن شل و ریلکس و منبسط می شود. اساساً بین تنفس و انقباض عضلانی همیشه رابطه ای وجود دارد. هیجانهای عصبی منفی، تنفس را سطحی می کند و تنفس سطحی انقباض و گرفتگی عضلانی را موجب می شود که شما دندانها را به هم می فشارید و دستها را مشت می کنید و ابروها را در هم می کشید. حتی ثابت شده است که در این حالت جدار معده شما جمع شدگی و کلیه شما چروک خوردگی پیدا می کند. “لوییزهی” روان شناس ِ بنام در کتاب معروف خود “شفای زندگی” می نویسد: “زخم معده و سنگ کلیه بازتابهای هیجان خشمند، در عوض تنفس عمیق و آرام، انبساط و آرامش عضلات را موجب می شود. همین طور به خاطر ارتباط تنگاتنگ جسم و ذهن، آرامش عضلانی، آسودگی ذهن را به دنبال دارد و انقباض عضلانی، آشفتگی فکر را. این همان اصلی بود که ما در فصل پیش بر آن تکیه کردیم. مهمترین و اساسی ترین عامل مؤثر در تمرکز فکر، همین آرامش جسم و ذهن است که رهاوردی از تنفس عمیق هم هست.
فواید تنفس عمیق – کنترل عواطف
عواطف و احساسهای شما هم بر تنفس شما تأثیر می گذارد. کسانی که احساسی تر باشند، تنفس سطحی تری دارند. کنترل احساسات به نوعی کنترل انرژی ذهنی و کنترل مغناطیس شخصی است. ما به کسانی که خیلی احساساتی هستند توصیه می کنیم تنفس عمیق را تجربه کنند. با چند تنفس عمیق و آهسته، خیلی سریع از شدت احساس و عاطفه کاسته می شود. البته ما نمی خواهیم جلوی هر احساسی را بگیریم. برخی از احساسها را حتی باید دامن زد و گستراند. شما باید توجه داشته باشید که احساس و عاطفه شما همسو و هم جهت با ارزشهای فکری و اهداف شما هستند یا نه. اگر هستند و در شما واکنشهای مثبت در جهت رسیدن به هدف ایجاد می کنند، از آنها استقبال کنید و دوستشان بدارید؛ اما اگر شما را به واکنشهای منفی وا می دارند، مثلاً به زیر پا گذاشتن ارزشها و منحرف شدن از مسیر اهداف، حتماً باید آنها را تعدیل و کنترل کنید تا بعداً دچار پشیمانی و احساس گناه نشوید. تنفس عمیق و تفکر مثبت، دو بازوی اصلی کنترل عواطف منفی هستند.
فواید تنفس عمیق – خلأ و رهایی
آنچه که پیش از این درباره “رهایی” گفتیم، با تنفس عمیق به آسانی به دست می آید. شما با رهایی، از هر گونه وابستگی ذهنی فاصله می گیرید و با تنفس عمیق، خیلی آسان به این رهایی می رسید. یوگیها تنفس عمیق را راه مؤثر رهایی می دانند. شما هم می بینید که بخش عظیمی از یوگا به معنی هماهنگی و تعادل روح بر عهده تنفس است.
فواید تنفس عمیق – کنترل میل جن*سی
پیشاپیش تأکید می کنیم که کنترل به معنی “سرکوب” نیست. میل جن*سی یکی از موهبتهای الهی و از نعمتهای خدادادی شماست برای تنازع بقا. حتی میل جن*سی را یکی از نیروهای درونی و حیاتی بشر می دانند که اگر کنترل و تعدیل شود، یک رکن موفقیت به حساب می آید. “ناپلئون هیل” روان شناس مشهور در کتاب معروف خود “بیندیشید و ثروتمند شوید”، میل جن*سی را یکی از سه ضلع موفقیت می داند. آنچه ما در صدد کنترل آن هستیم، میلی است که هدفدار نیست و در جهت مثبت قرار ندارد. همه امیال، مثبت و مفیدند. همه امیال، موهبت الهی اند اما به شرط آن که مهارشان کنیم و به کنترلشان در آوریم و از آنها درست استفاده کنیم. افراط در ارضای میل جن*سی و کنترل نکردن آن، هم تعادل عصبی شما را برهم می زند و هم از بخش عظیمی از نیروهای حیاتی و قوای مغیاطیسی شما می کاهد. جالب این که میل جن*سی تنفس را تند و سطحی می کند. هر بار که میل جن*سی، نه در جهت مثبت و درست، در شما طغیان کرد، یک شیوه کنترل، آن است که مکان و وضعیت خود را تغییر دهید و چند نفس عمیق بکشید. ما “پیاده روی تند همراه با تنفسهای عمیق” را در این مواقع به شما توصیه می کنیم.
فواید تنفس عمیق – خلاقیت
با تنفس عمیق، شما به لایه های عمیق تر مغز و منشأ فکر می رسید. آنجا که خلاقیت، افکار نو، تصمیمهای تازه و حتی الهام و شهود شماست، تنفس عمیق یعنی ارتباط با منشأ فکر و شعور خلاق. با تنفس عمیق، هم فکرتان بهتر و عمیق تر می شود و هم تمرکز حواس بیشتری پیدا می کنید. درباره ارتباط بیشتر و بهتر با منشأ فکر به مقاله “مدیتیشن” مراجعه کنید.
تکنیک تنفس عمیق
تنفس عمیق، شامل سه مرحله است: ۱. دم عمیق ۲. نگهداری نفس ۳. بازدم عمیق دم عمیق فرو بردن هوا به ریه ها یعنی دم، مطلوب ما نیست مگر آن که این شرایط را داشته باشد: الف- آهسته و آرام باشد. دم شتاب آمیز هرگز نمی تواند ریه ها را به طور کامل پر کند یعنی شما هر چقدر سعی کنید که نفس عمیق بکشید اما این کار را با شتاب انجام دهید، ریه های شما به طور کامل پر نمی شود. باید آهسته ریه ها را از هوا پر کنید. ب- نفس عمیق باید شکمی باشد. ابتدای دم عمیق، قسمتهای فوقانی قفسه سینه از هوا پر می شود که در تنفس سطحی هم چنین چیزی رخ می دهد. آنچه مطلوب ماست، پر شدن قسمتهای تحتانی قفسه سینه و حبابچه های هواست. سعی کنید با قسمت شکم خود نفس بکشید. وقتی به آرامی ریه ها را از هوا پر می کنید، در آخرین لحظات، یک فشار و درد اندکی را در قسمت فوقانی شکم (دیافراگم) خود حس می کنید. اما چرا می خواهیم چنین حالتی ایجاد شود؟ سلولهای بدن ما با خون ارتباط مستقیم ندارند بلکه این ارتیاط را لنف یا آب میان بافتی ایجاد می کند. لنف مواد غذایی را از خون می گیرد و در اختیار سلول قرار می دهد و از طرفی مواد زاید را از سلول می گیرد و به خون باز می گرداند. هرچه لنف این تبادل را سریعتر و بهتر انجام دهد سلامت سلول و شادابی آن بیشتر می شود. به طور کلی سلامت سلول به دو عامل وابسته است: شتاب و سلامت خون، شتاب و سرعت لنف. سرعت گردش خون عمدتاً به قلب وابسته است اما سرعت لنف به حرکت عضله بالای شکم یعنی دیافراگم بستگی دارد. تنفس عمیق و شکمی، دیافراگم را حرکت می دهد و این حرکت، در حفره شکمی خلأیی ایجاد می کند که شتاب لنف را پانزده برابر می کند. سلامتی و جوانی شما اساساً به دو عامل وابسته است: عمق تنفسی و گردش خون. با تنفسهای عمیقی که انجام می دهید، سرعت لنف را فزونی می بخشید و در نتیجه متابولیسم سلولی شما بهتر انجام می شود و شما شادابی، سر زندگی و انرژی فراوانی را احساس می کنید. نگهداری نفس شاید مهمترین قسمت تنفس، همین نگهداری باشد. وقتی شما هوا را در ریه ی خود نگه می دارید، به کیسه های هوایی خود فرصت می دهید که تبادل اکسیژن و دی اکسید کربن را کامل انجام دهند. در تنفسهای تند و سطحی، این تبادل خوب صورت نمی گیرد چون شما به ریه های خود فرصت کافی نمی دهید. بازدم عمیق در بازدمهای سطحی و معمولی، ریه ها از مواد مسموم و عمدتاً دی اکسید کربن، به طور کامل خالی نمی شوند. بازدم هم باید دو شرط ویژه داشته باشد: اول آن که آهسته و آرام انجام گیرد. دوم آن که از راه بینی باشد. اما در آخرین لحظات، دهان را باز کنید و هوای باقی مانده را با فشار و صدای “هه” بیرون دهید. در بازدمهای سطحی، حدود ۱۳۰۰ تا ۱۵۰۰ میلی لیتر از هوای بازدمی ریه ها خالی نمی شود. این هوای باقی مانده، یکی از مهمترین علل پیری شناخته شده است. بازدمهای عمیق را تجربه کنید و ریه های خود را از آخرین هوای مسموم نیز خالی کنید.
آگاهی بر تنفس
یکی از مهمترین عوامل مؤثر در تمرکز حواس، توجه کردن به تنفس است. از لحظه ای که دم عمیق را شروع می کنید تا آخرین لحظه ای که هوا را بیرون می کنید، به فرآیند تنفس و صدای تنفس خود توجه کنید. به صدای نفس خود گوش بسپارید و تمام توجه خود را به آن معطوف سازید.
شمارش تنفس
یکی از راههای آگاهی بر تنفس، شمارش آن است. برای همین امروزه فرمولهایی برای شمارش تنفس ارائه شده است که شما می توانید با استفاده از آنها بر تنفس خود آگاهی پیدا کنید. جدیدترین و معمولترین فرمول تنفسی، فرمول “۲ – ۴ – ۱″ است. یعنی اگر شما تا یک شماره دم عمیق می کشید، چهار برابر آن هوا را در ریه نگه می دارید و دو برابر آن، یعنی نصف زمان نگهداری، هوا را از ریه ها خارج می کنید. این فرمول تنفسی، بر اساس ظرفیت تنفسی شما می تواند افزایش یابد که میزان افزایش برای افراد مختلف متفاوت است. مثلاً اگر دم عمیق شما سه شماره طول می کشد، باید با ۱۲ شماره نفس خود را نگه دارید و سپس با شش شماره هوا را از ریه های خود خارج کنید. منظور ما عمدتاً آگاهی بر تنفس است و شما می توانید فرمول را کمی تغییر هم بدهید به شرط آن که “طولانی تر بودن زمان نگهداری نفس” را جدی بگیرید. می توانید نفس را با انگشت، شمارش کنید و یا این که در ذهن خود بشمارید. هر شماره الزاماً معادل یک ثانیه نیست. به آرامی و هر طور که دوست دارید یک ریتم شمارش را در نظر بگیرید و برای خود بشمارید. دکتر “لوئیس پروتو” در کتاب خود “طریقت آلفا و رسیدن به آرامش” از “آگاهی بر تنفس و توجه به صدای نفس کشیدن” به عنوان یکی از مؤثرترین روشهای آرامش و ریلکسیشن صحبت کرده است. درشبانه روز دست کم سه بار و هر بار ده مرتبه تنفس “۲ – ۴ – ۱″ را با همه شرایط لازم برای یک تنفس صحیح و عمیق انجام دهید.
پرانا
یوگیهای هندی از گذشته اعتقاد داشتند که در هوای پیرامون ما، ماده ای حیاتی و انرژی بخش وجود دارد که “پرانا” نامیده می شود. ما “پرانا” را به درون ریه خود فرو می بریم، در ریه ها حبس می کنیم، پرانا مواد زاید را نابود می کند و ما با بازدم عمیق خود این مواد را خارج می کنیم. امروزه ما نام این ماده حیات بخش را “اکسیژن” و نام ماده زاید را “دی اکسید کربن” گذاشته ایم اما به خاطر آن که جنبه های بسیار حیاتی و جادویی تنفس را که تاکنون تصور نمی کرده اید احساس کنید، توصیه می کنیم که کماکان به پرانا فکر کنید. در دم عمیق احساس کنید انرژی هستی و پرانا را به وجود خود راه می دهید و آلودگیها را در بازدم عمیق خود بیرون می رانید. در تمام کتابهایی که درباره یوگاست، تنفس پرانا به شدت تأکید شده است.

+ نوشته شده در  چهارشنبه 23 اسفند1391ساعت 12:2  توسط مریم غلامپور  | 

عوارض تنفس در گرد‌ و غبار

جام جم آنلاين: يكي از عوامل اساسي و مهم در بقاي موجودات زنده هواست كه بدون آن فعاليت هاي حياتي مختل مي شود. از اين رو استنشاق هواي پاك و توجه به آنچه از طريق تنفس وارد بدن مي شود، اهميت زيادي دارد؛ اما اين روزها آلودگي ناشي از گردوغبار در بسياري از موارد مشكلات زيادي براي شهروندان به وجود آورده است.

 

سازمان هواشناسي نيز در اطلاعيه هاي خود نسبت به وقوع مجدد گردوغبار در روزهاي باقيمانده از تابستان بخصوص در مناطق غربي و جنوبي كشور هشدار داده است.

دكتر شهرام عزيزي خوش سيرت ، مدير گروه ارتباطات و آموزش سلامت دانشگاه علوم پزشكي كردستان در اين باره مي گويد: پديده گردوغبار رويدادي طبيعي است كه در بخش هايي از جهان كه داراي مناطق خشك و بياباني وسيع هستند، ايجاد مي شود؛ در ايران نيز چند سالي است كه به دليل وزش بادهاي شديد در بيابان هاي كشورهاي همسايه بويژه عراق، عربستان و اردن، اين پديده تشديد شده است و تبعات آن كشور ما؛ بويژه مناطق غربي، جنوب غرب و تا حدودي مركزي را در بر گرفته است. عزيزي تصريح مي كند: هرچند ذرات جامد به صورت معلق در جو زمين همواره وجود دارند اما تراكم اين ذرات مانند هر متغير ديگري اگر از محدوده اي فراتر رود خسارت زا و خطرناك خواهد بود.

وي مي افزايد: ذرات گرد و غبار از نظر اندازه كاملا متفاوت هستند و از درشت (غيرقابل تنفس) تا ريز (قابل تنفس) طبقه بندي مي شوند. ذرات درشت گرد و غبار حداكثر مي توانند به داخل بيني، دهان و حلق راه پيدا كنند اما ذرات ريز مي توانند به اعماق بيشتر و نواحي حساس مجراي تنفسي و ريه نفوذ كنند. ذرات ريزتر داراي اثرات بالقوه مهمي بر سلامت انسان هستند. بيشتر ذراتي كه در پديده گردوغبار حضور دارند از نوع درشت يا غيرقابل تنفس هستند و تهديد جدي براي سلامت مردم ايجاد نمي كند، هر چند ممكن است در افرادي كه سابقه بيماري هاي تنفسي دارند مشكلاتي پديد آورد.

دكتر عزيزي مي گويد: آثار كوتاه مدت آلودگي هوا بيشتر شامل حساسيت چشم ها، بيني و حلق، عفونت هاي دستگاه تنفسي، سردرد، تهوع و واكنش آلرژيك است. اما اين پديده در درازمدت نيز مي تواند بيماري مزمن تنفسي، سرطان ريه، بيماري قلبي و حتي آسيب به ساير ارگان هاي بدن را ايجاد كند. وي تاكيد مي كند: سرفه، افزايش حساسيت در برابر عفونت‏هاي تنفسي، تأثيرات سوء بر قفسه صدري، افت كارايي سيستم ايمني بدن، تشديد عوارض در بيماري‏هاي قلبي، كاهش كارايي تنفس و تنگي نفس، تنفس سريع با عمق تنفس كم و وخامت بيماري‏هاي مزمن ريوي مثل برونشيت از عوارض تنفس در گردوغبار است.

اقدامات احتياطي

از طريق گردوخاك ها ممكن است انواع بيماري هاي باكتريايي و ويروسي ايجاد يا منتقل شود، اما راه هايي وجود دارد كه به شما كمك مي كند تا خود را از اثرات سوء گردوغبار حفظ كنيد و اثرات نامطلوب اين پديده را بر سلامت خود به حداقل برسانيد؛ از جمله اين كه از فعاليت درخارج از منزل اجتناب كنيد، اگر حتما بايستي در هواي آزاد فعاليت كنيد زمان آن را به حداقل ممكن كاهش دهيد، در خانه بمانيد و درها و پنجره ها را بسته نگاه داريد و درصورت امكان در اماكن داراي سيستم تهويه مطبوع بمانيد.

دكتر عزيزي متداول ترين عوارض پديده گردوغبار را تحريك چشم ها و راه هاي فوقاني هوايي مي داند و مي گويد: معمولا در اين موقع نوزادان، كودكان و نوجوانان، سالخوردگان و بيماران قلبي و تنفسي ممكن است آسيب بيشتري ببينند، پس لازم است خطرات اين گردوخاك ها را جدي بگيريم.

به گفته وي افزايش مصرف مايعات (با توجه به 3 برابر شدن غلظت تعدادي از فلزات سنگين مانند سرب و افزايش غلظت فلزات سمي مثل جيوه و آرسنيك در زمان پديده گردوغبار) دفع سموم از طريق ادرار را افزايش مي دهد. همچنين گردوغبارهاي محلي و ريزگردها به مخاط دستگاه تنفسي، حلق و حنجره آسيب جدي وارد مي كنند، به طوري كه حتي فعاليت دستگاه تنفسي افراد سالم نيز در مواجهه با اين گردوغبارها دچار اختلال مي شود، بنابراين در شرايطي كه نياز به حضور طولاني مدت در فضاهاي آزاد وجود داشت، استفاده از ماسك هاي تنفسي براي افراد در معرض خطر يا استفاده از دستمال خيس مي تواند از ورود ريزگردها به مخاط دهاني و سيستم تنفسي جلوگيري كند.

+ نوشته شده در  چهارشنبه 23 اسفند1391ساعت 12:0  توسط مریم غلامپور  | 

دستگاه تنفس

بدن موجودات زنده جهت تهیه اکسیژن برای متابولیسم سلولی و دفع دی اکسید کربن به دستگاه تنفس وابسته است. دستگاه گردش خون ابزار انتقال گاز بین بافتهای بدن و ششها است. به این ترتیب گردش خون و دستگاه تنفس به یکدیگر وابسته است.

دستگاه تنفس با داشتن مجاری تنفسی و هوایی وظایف خود را با پالایش هوا انجام می دهد.

دستگاه تنفس به دو ناحیه هوایی و تنفسی تقسیم شده است. ناحیه هوایی شامل حفره بینی ، حلق ، حنجره ، نای و سیستم نایژه هاست که هوا را از محیط پیرامون به قسمت تنفسی ششها می رساند.

ناحیه هوایی دستگاه تنفسی
بخش بیرونی ناحیه تنفسی دستگاه تنفس از حفره بینی تا نایژه ها دارای پوشش مطبق کاذب مژک دار با سلولهای جامی شکل است. بافت پیوندی سست زیرین دارای تعداد زیادی غدد سروزی- موکوسی است. ترشحات غدد بوسیله مژه حمل می شوند. مژه با حرکت موجی ترشحات را به طرف حفره بینی هدایت می کند. آستر مخاط دارای سلولهای ائوزینوفیل ، ماکروفاژ و فولیکولهای لنفاوی است.

این قسمت ایمونوگلوبولین A تولید می کند و به پوشش مخاطی می رسد و باکتریها و ویروسها را می کشد. استخوان دیواره های حفره بینی و غضروف حنجره و نای و نایژه به دستگاه استحکام می بخشد. تا در مقابل فشار هوا فشرده شده و یا بیش از حد منبسط نشوند. رشته های ارتجاعی باعث کشیده شدن لوله های هوایی به هنگام دم و کاهش آن به هنگام بازدم می شود.

حفره بینی
حفره بینی بوسیله دیواره بینی به دو بخش قرینه تقسیم می شود. کام سخت حفره بینی را از حفره دهانی جدا می کند. پوشش این ناحیه از بافت مطبق سنگفرشی غیر شاخی همراه با مو ، غده های چربی و غده های عرق است. حفره بینی شامل بخش تنفسی و بویایی است. در نتیجه لایه سلولهای پوششی می تواند حفره بینی را مرطوب و به کمک رگهای خونی خود آن را گرم کند.

حلق
حلق به دو بخش بینی- حلقی و دهانی- حلقی تقسیم شده است. کام نرم ، ناحیه بینی-حلقی را از حفره دهان جدا می کند. ناحیه دهانی- حلقی راه تنفسی و گوارش است. مخاط ناحیه بینی- حلقی دارای سلولهای مژه دار و غدد است و مخاط ناحیه دهانی- حلقی همراه با غدد موکوسی است. لوزه های حلقی در سقف ناحیه بینی- حلقی قرار دارند. زیر مخاط حلق محتوی غدد موکوسی است. ماهیچه حلق مخطط و متشکل از دو طبقه طولی در درون و حلقوی در بیرون است.

حنجره
حنجره در عقب حفره بینی و در بالای نای قرار دارد. حنجره غضروفهایی دارد که باعث باز نگه داشتن آن می شود. در حنجره تعدادی تار یا طناب صوتی وجود دارد که ارتعاش آنها بوسیله هوای بازدم باعث تولید صدا می شود یک زایده غضروفی به نام اپی گلوت در هنگام بلع غذا دهانه حنجره را می بندد و مانع ورود غذا به درون نای می شود. تارهای صوتی از جنس بافت پیوندی ارتجاعی هستند خروج هوا را از ششها هنگام بازدم موجب ارتعاش این تارها و تولید صدا می شود.

ششها
شش به صورت جفت در داخل پرده جنب قرار دارد. بافت پیوندی درون شش دارای مقدار زیادی رشته های ارتجاعی و ماهیچه صاف است. نایژه های اصلی و رگهای ششی از طریق ناف این اندام وارد ششها می شوند. شش سمت راست دارای سه لوب و شش سمت چپ دارای دو لوب است. هر لوب یک شاخه از نایژه از نایژه اصلی را دریافت می کند. هر لوب به لوبولهایی تقسیم شده است. ساختار درونی ششها دارای سیستمی شاخه ای است که به نام درخت نایژکی خوانده می شوند. در فضای میان دو لایه جنب کمی مایع وجود دارد که حرکات ششها را آسان می کند. حدود ۳۰۰ میلیون کیسه هوایی در مجموع دو شش وجود دارد و تبادل گازهای تنفسی را به عهده دارند.

نای
نای دارای ۱۶ تا ۲۰ بند است و هوا پس از حنجره وارد نای می شود. هر یک از بندها قطعه ای به شکل U و دارای غضروف شفاف با پری کندرویوم است که بوسیله نوارهایی از ماهیچه صاف در ناحیه باز U به یکدیگر متصل می شوند. نوارهای ماهیچه ای بطور طولی و مایل قرار گرفته اند. حلقه های غضروفی بوسیله بافت پیوندی متراکم بهم متصل می شوند.

انشعابات نای
نای انشعاب یافته نایژه اصلی را می سازد. این دو شاخه به ششها راه دارند ساختار نای و نایژه اصلی مشابه یکدیگر است گر چه غضروف بخش انتهایی نایژه ها نامنظم می شود. نایژه های اصلی به تعدادی مجاری هوایی تقسیم می شوند. نایژه های بزرگ ، نایژکها ، نایژکهای انتهایی ، نایژکهای تنفسی ، مجرای آلوئولی و کیسه هوایی.

ناحیه تنفسی
نایژکهای انتهایی به نایژکهای تنفسی و آنها نیز به مجاری هوایی تقسیم می شوند. نایژکهای تنفسی از نظر بافتی شبیه نایژکها هستند به جز اینکه کیسه های هوایی دارند. مجاری هوایی به تعدادی کیسه هوایی ختم می شوند. کیسه های هوایی به شکل حبابهایی با دیواره بسیار نازک ، رشته های ارتجاعی و بدون ماهیچه هستند. کیسه هوایی ظریف و فنجانی شکل بوده پوشش آن سنگفرشی ساده است.

بین حبابها دیواره ای از رشته های شبکه ای و ارتجاعی در میان سلولهای فعال وجود دارد. تعدادی لوکوسیت ، ماست سل ، فیبروبلاست و شبکه مویرگی نیز در این ناحیه دیده می شود. سلولهای دیواره دارای اکتین و میوزین است و عمل تبادل در این ناحیه صورت می گیرد. مویرگها دارای دیواره نازک با پوشش تماس دارند.

چگونگی تنفس
تنفس در آدمی شامل دو مرحله دم و بازدم است. در مرحله دم هوا وارد ششها و در هنگام بازدم از آن خارج می شود. در انجام دم و بازدم پرده جنب نقش مهمی دارد. فشار فضای میان دو لایه پرده جنب همیشه کمتر از فشار اتمسفر است و به همین دلیل ششها حتی در حالت بازدم ارادی نیز کاملا بسته نمی شوند. قبل از شروع دم کلیه ماهیچه های تنفس در حال استراحت هستند و دیافراگم به صورت یک گنبد است و دنده ها در پایین ترین وضعیت خود قرار دارند و فشار فضای جنب کمتر از فشار اتمسفر و ششها در حالت نیمه باز هستند. هنگامی که فرمان عصبی دم توسط مراکز تنفسی در مغز صادر می شود اعصاب حرکتی ماهیچه های بین دنده ای خارجی و دیافراگم را منقبض می کنند.

انقباض ماهیچه های بین دنده ای خارجی موجب حرکت دنده ها به بالا و طرفین می شود. انقباض دیافراگم موجب افزایش حجم قفسه سینه می شود. این افزایش حجم باعث کاهش فشار مایع جنب و باز شدن کیسه ها می شوند و هوا را به درون خود می کشانند. بنابراین عامل اصلی باز شدن کیسه های هوایی و ورود هوا به ششها پرده جنب است. اگر پرده جنب پاره شود شش کاملا جمع شده و از کار می افتد. در پایان دم ماهیچه ای ویژه دم استراحت می کنند. خاصیت ارتجاعی ششها و وزن قفسه سینه موجب می شود که ششها به حالت اولیه خود برگردند. برگشت ششها باعث افزایش فشار هوای درون شش نسبت به اتمسفر و در نتیجه بیرون راندن هوا می شود بازدم را بطور فعال نیز می توان انجام داد.

تنظیم حرکات دم و بازدم
نورونهای بصل النخاع دارای فعالیت خودکار و متناسب هستند. در بصل النخاع علاوه بر نورونهای مرکز دم ، نورونهای دیگری وجود دارد که تحریک آنها ماهیچه های بازدم را فعال می کند. اما در تنفس عادی پس از توقف فعالیت مرکز عصبی دم ، انقباض ماهیچه های تنفسی پایان می یابد و بازدم به صورت غیر فعال و به علت خاصیت ارتجاعی ششها صورت می گیرد. همچنین مراکز ارادی تنفس در قشر مخ وجود دارد. گازهای تنفسی نیز در میزان فعالیت تنفس نقش دارند. عامل این تنظیم مقدار اکسیژن و بویژه دی اکسید کربن موجود در خون است. توازن این دو گاز در خون باید حفظ شود.

انتقال و تبادل گازهای تنفسی
هنگامی که بک مولکول اکسیژن هوا وارد دستگاه تنفس می شود تا زمانی که به درون یکی از سلولهای بدن برسد باید مراحل زیر طی شود.

انتقال از هوا به شش
انتقال از شش به خون (تبادل)
انتقال در خون
انتقال از خون به بافتها (تبادل).
عکس این حالات در مورد دی اکسید کربن صادق است.

نقل از : سايت پزشكان

+ نوشته شده در  چهارشنبه 23 اسفند1391ساعت 11:59  توسط مریم غلامپور  | 

شبيه سازي كردن نشست ذرات در مسيرهاي تنفسي

پژوهشگران دانشگاه صنعتي اميرکبير با هدف افزايش بازدهي دارورساني به سيستم تنفسي انسان موفق به شبيه سازي ديناميک سيال و نشست ذرات در راه هاي هوايي بالايي شدند.

طاهره گرجي، دانش آموخته کارشناسي ارشد مهندسي پزشکي دانشگاه صنعتي اميرکبير در خصوص اين تحقيق كه در قالب تحقيقات پايان نامه وي انجام شده به خبرنگار پايان نامه خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) گفت: ذرات معلق سمي موجود در هوا مي توانند سلامتي افراد را تهديد کند. امروزه استنشاق ذرات معلق دارويي تکنيک جديدي براي مقابله با بيماري هاي ريوي، انسولين رساني، درمان سرطان ها و ... است. اين ذرات معلق دارويي اگر به درستي استفاده شوند به طوري که مقادير مناسب دارو به مناطق مورد هدف در ريه برسد، سبب افزايش بازده درماني خواهند شد.

وي با اشاره به اين که براي هر دو مورد ذکر شده شبيه سازي هاي واقعي و دقيق از الگوهاي نشست و انتقال ذرات معلق بسيار مهم است، تصريح کرد: هدف از اين تحقيق، مطالعه خصوصيات جريان و نشست و انتقال ذرات در راه هاي هوايي بالايي انسان از دهان تا نسل دوم دوشاخگي ها به منظور پيش بيني مناطق نشست ذرات است. پارامترهاي اصلي اثرگذار بر نشست ذرات شامل دبي جريان ورودي، فرکانس تنفس، خصوصيات هندسي و فيزيکي ذرات مي باشد.

گرجي با بيان اين که مدل راه هاي هوايي ارائه شده در اين تحقيق شامل دو بخش راه دهاني و راه برونشي است، خاطرنشان کرد: اولي از اندازه گيري هاي انجام شده از جسد انسان و دومي از تصاوير بازسازي شده مقطع نگاري رايانه يي (سي تي اسکن) راه هاي هوايي انسان گرفته شده است. شبيه سازي انتقال ميکروذرات در شرايط مختلف تنفسي با رژيم هاي آرام تا سنگين صورت گرفته و همچنين دو روش دارورساني باليني مورد مطالعه قرار گرفته است. رهيافت اولري جهت حل ميدان جريان و رهيافت لاگرانژي براي محاسبه مسير ذرات استفاده شد و مدل کا- امگا در اعداد رينولدز پايين براي شبيه سازي جريان هواي لامينار تا آشفته حاکم به کار گرفته شده است.

وي درباره نتايج به دست آمده توضيح داد: نتايج شبيه سازي در راه دهاني نشان مي دهد آشفتگي در اثر عبور جريان از گلوت (تنگي حنجره) در دبي بالا رخ مي دهد و مي تواند بر نشست ذرات در حنجره اثر گذارد. در راه برونشي نشست ذرات در برونش راست در مقايسه با برونش چپ بيشتر بوده است. از سوي ديگر هر چقدر دبي افزايش يابد نشست در نسل اول بيشتر مي شود، دبي بالا براي انتقال ذرات کوچکتر به نسل هاي پايين و دبي پايين جهت انتقال ذرات بزرگتر به راه هاي پايين تر مناسب است.

گرجي ادامه داد: نتايج مطالعه جريان ذره - سيال در دو روش دارو رساني نشان مي دهد با توجه به جريان نوساني حاکم در دارو رساني، مقدار کلي نشست در مقايسه با جريان پايا در شرايطي که متوسط دبي يکسان باشد، بيشتر است و مقايسه دو روش نشان مي دهد در روش دم طولاني با حجم هواي بيشتر، نسبت به روش دم و بازدم کوتاهي که حجم هواي کمتري دارد، بازده نشست در راههاي بالايي بيشتر است و در مجموع با افزايش قطر ذره مقدار نشست افزايش مي يابد و همچنين سمت راست ريه در مقايسه با سمت چپ ذرات بيشتري جذب مي کند.

گفتني است، طاهره گرجي پايان نامه کارشناسي ارشد خود را با راهنمايي دکتر ناصر فتورايي و مشاوره دکتر علي پور حسن اميري به انجام رسانده است.

+ نوشته شده در  چهارشنبه 23 اسفند1391ساعت 11:58  توسط مریم غلامپور  | 

پرسش و پاسخ

پرسش :
در مورد ساختمان و عملکرد دستگاه تنفسی توضیحاتی بفرمایید .
پاسخ :
پاسخ از آقای دکتر حمید سهراب پور، فوق متخصص ریه:
دستگاه تنفس ما بطور کلی از چند بخش تشکیل می شود . قسمت اول که فرمانهای تنفسی را صادر می کند که در مغز واقع شده است که در اینجا فرمانهای تنفسی بصورت اتوماتیک صادر می شود که این فرمانها از طریق سیستم عصبی به عضلات تنفسی می رسد و فعالیت عضلات تنفسی باعث حرکات تنفسی در ما می شود . مهمترین عضله ی تنفسی که در بدن وجود دارد عضله ی دیافراگم است که یک عضله ی مسطح که حفره ی شکم را از قفسه ی صدری جدا می کند و انقبلاض و انبساط این عضله ، نقش عمده را در ایجاد حرکات دم و بازدم ما دارد . بدنبال این انقباض و انبساط هوا از طریق راه های هوایی به شش های ما می رسد . پس یک قسمت از سیستم تنفسی ما راههای انتقالی هوا است . این راههای انتقالی از دهان و بینی شروع می شود و از حنجره به نای و نایژه ها و در نهایت به حبابچه های ریوی می رسد . در حبابچه های ریوی عمل انتقال گاز اکسیژن به داخل خون و خروج گاز کربنیک از خون به داخل حبابچه ها صورت می گیرد . می توانیم بگوییم که سیستم تنفسی ما به جزء سیستم مغزی و عضلاتش ، از دو قسمت عمده تشکیل شده است که یکی راههای هوایی که نقش انتقال هوا را دارند و یکی هم حبابچه هایی که نقش تبادل گاز را بعهده دارند که اصل عمل تنفس تبادل گاز است . همزمان با این حرکاتی که انجام می شود و هوا وارد می شود و قلب هم که خون را پمپ می کند تمام این خون از طریق راست قلب ما وارد ریه می شود . و از طریق شریان های ریوی همان مسیری را که هوا در راههای هوایی طی می کند ، خون در داخل عروق ریوی طی می کنند و در اطراف حبابچه ها یک شبکه هایی ظریفی وجود دارد که سطح بسیار نازکی دارند ، عمل انتقال اکسیژن و گار کربنیک را انجام می دهد . پس ما یک جریان هوا را در ریه ها داریم که با عمل تنفس یعنی دم و بازدم صورت می گیرد . یک جریان خون داریم که با ضربان قلب انجام می شود . تقریبا از نظر حجم هر مقدار حجم هوا که وارد ریه ی ما می شود ، همان حجم هم خون وارد می شود و خون و هوا در یک سطح نازکی در مجاورت هم قرار می گیرند و این عمل تبادل صورت می گیرد . حجم هوا در دوران مختلف متفاوت است . در بچه ها معمولا حجم هوا کمتر است و در سنین بلوغ بیشتر میشود . بچه ها تعداد تنفس شان در دقیقه بیشتر است و بالغین تعداد تنفس شان در دقیقه کمتر است و در سن پنجاه سالگی به بالا یک افتی درتعداد تنفسی ایجاد می شود . معمولا سیستم تنفسی ما تنظیم اتوماتیک دارد . در قسمت هایی از ریه که هوا کمتر وارد بشود ، این هم کمتر وارد می شود و این سیستم کنترلی است . در جایی که هوای بیشتری وارد بشود خون بیشتری هم وارد می شود که این عمل تبادل به طور مناسبی صورت بگیرد . حالا اگر به هر دلیلی جریان هوا قطع بشود و ریه در عمل تنفس فعالیت نداشته باشد ، جریان خون در آنجا کم می شود . این یک سیستم اتوماتیک و پیچیده ای است که در این برنامه جای بحث آن نیست . بطور کلی سیستم جوری طراحی شده که بهترین راندمان را داشته باشد . حبابچه های ریوی که محل تبادل گاز اکسیژن و گاز کربنیک با خون و هوا است ، تعداد این حبابچه ها در هر دو ریه ما به سیصد میلیون می رسد . اگر این حبابچه ها را در سطحی قرار بدهیم ، شامل هفتاد متر مربع می شود . در حالی که سطح کلی بدن ما خیلی کمتر از اینها است . بنابراین این یکی از شاهکارهای خلفت است که سطح بسیار وسیعی را در محفظه ای کوچکی مثل قفسه ی سینه ی ما جایگزین می کند و بهترین بازده را برای بدن ما دارد . در عمل تنفس که از طریق سیستم مرکزی عصبی دستور تنفسی می آید ، عضله ی اصلی تنفسی عضله ی دیافراگم و عضله های فرعی عضلات بین دنده ای و بعضی عضلات گردن هستند که مجموعا با انقباض این عضلات عمل دم صورت می گیرد . یعنی وقتی این عضلات عمل می کنند و منقبض می شوند ، قفسه ی صدری ما متسع می شود و با اتساع قفسه ی صدری باعث ایجاد اختلاف فشار بین بیرون و داخل بشود و این اختلاف فشار باعث می شود که هوا وارد ریه ما بشود . پس برای انجام عمل دم ما احتیاج به صرف انرژی داریم یعنی عضلات باید فعالیت کنند و عمل دم یک عمل اکتیو یا با مصرف انرژی همراه است . عمل بازدم یک عمل پَسیو حساب می شود یعنی وقتی انقباض عضلانی صورت نگرفت بخاطر خاصیت ارتجاعی و الاستیکی که ریه ما دارد مثل کشی که بکشیم و بعد آن را رها کنیم سرجای اولش بر می گردد و در واقع عمل بازدم انجام می شود . این عمل دم و بازدم در فرد بالغ حدود بین 12تا 14 بار در هر دقیقه صورت می گیرد . در هر عمل دم که ما انجام می دهیم حدود پانصد سی سی هوا وارد ریه های ما می شود و از طریق انقباضات قلب همین مقدار هم خون وارد می شود و این خون و هوا در سطح اطراف حبابچه های با هم مواجه می شوند و این عمل انتقال صورت می گیرد . سیستم تنفسی ما به این صورت عمل می کند . اگر در هرکدام از قسمتهایی که ذکر کردیم مشکلی بوجود بیاید یکسری بیماری بدنبال دارد . افرادی هستند که مرکز تنفس شان فعالیت طبیعی ندارد یا در اثر ضربه هایی که به مغز وارد می شود یا در اثر مسمومیت ها یا در اثر عوامل میکروبی و غیره که از مغز فرمان های تنفسی صادر نمی شود که بیماری به دنبال دارد .بیماری عصبی تنفسی که عمل انتقال این پیام رابه سیستم تنفسی عهده دار است ، اگر دچار مشکل بشود بیماری هایی را به دنبال دارد . مثل کسانی که دچار بیماری عصبی عضلانی هستند و نمی توانند خوب تنفس بکنند . اگر راههای هوایی ما دچار مشکل بشوند یکسری بیماری هایی را به دنبال دارد . اگر در قسمت حبابچه ها و جایی که انتقال گاز صورت می گیرد مشکلی بوجود بیاید یکسری بیماری به دنبال دارد . اگر سیستم عروقی دچار اشکال بشود یعنی ما عمل تنفس را هم به خوبی انجام می دهیم اما به هر دلیل قلب ما نمی تواند خون لازم را پمپ کند و این یک سری مشکلات خاص خودش را دارد . ممکن است بستر عروقی مشکل داشته باشد ، قلب سالم است و خون را هم پمپ می کند ولی به قسمت هایی خون نمی رسد . مثلا لخته ای از خون در رگی گیر می کند و مانع رسیدن خون به قسمت های دیگر می شود . چون بحث امروز ما راجع به بیماریهای آلرژیک در ارتباط با سیستم تنفسی است باید بدانیم که اساسا عوامل بیماری زا که خودشان را به بدن تحمیل می کنند از چند راه این کار صورت میگیرد . یکی از مهمترین راهها ، راههای استنشاقی است . هوایی که ما استنشاق می کنیم هوایی نیست که کاملا پاک ، سالم و عاری از گرد و غبار و میکروب باشد ، هوایی که ما استنشاق می کنیم در آن تعدادزیادی ذرات معلق است که با چشم دیده نمی شود . عوامل شیمیایی است که ما استنشاق می کنیم وخودمان متوجه نمی شویم . البته اگر غلظت آن خیلی بالا باشد ممکن است متوجه بشویم . اگر جایی بوی شدید کلر یا آمونیاک بیاید ممکن است متوجه بشویم ولی به هر حال این اجتناب ناپذیر است و در زندگی روز مره این ذرات وارد سیستم تنفسی ما می شوند . ذرات میکروبی و ویروسی که با چشم دیده نمی شوند ، از طریق استنشاق به مقدار زیاد وارد سیستم تنفسی ما می شوند . پس ما در یک محوطه استریل و پاک زندگی نمی کنیم بخصوص در شهرهای بزرگ ما با انواع و اقسام آلاینده ها مواجه هستیم و ریه ی ما هر روز حجم زیادی از اینها را استنشاق می کند . البته ما به این راحتی هم بیمار نمی شویم . با وجود این همه عوامل مهاجمی که از طریق استنشاق وارد بدن ما می شود خیلی از افراد مقاومت می کنند و بیمار نمی شوند و تعداد کمی از افراد بیمار می شوند . این به لطف وجود مکانیسم های دفاعی است که در سیستم تنفسی ما تعبیه شده است که به آن خواهیم پرداخت . پس راههای استنشاقی در دستگاه تنفس از راههای مهمی است که بیماریها از این طریق خودشان را تحمیل می کنند . از جمله بیماریهای میکروبی و ویروسی و بیماری های آلرژیک . بیشتر این آلرژن های حساسیت زا از طریق استنشاقی وارد سیستم تنفسی ما می شوند . این یکی از مهمترین راههای ایجاد بیماری در سیستم تنفسی است . از طریق خونی هم این امکان وجود دارد . مثلا اگر یک کانون عفونتی در بدن وجود داشته باشد و این عفونت وارد خون بشود ، این عوامل میکروبی می تواند از طریق خون وارد ریه بشود و در ریه جایگزین بشود و ایجاد بیماری بکند . بیشتر بیماریهای عفونی و ذات الریه ها می تواند منشا خونی داشته باشد بخصوص وقتی که مشکلی در دریچه های قلب وجود داشته باشد و کانون عفونت هم باشد می تواند وارد سیستم تنفسی بشود .
www.ch3.ir :منبع
+ نوشته شده در  چهارشنبه 23 اسفند1391ساعت 11:51  توسط مریم غلامپور  | 

شگفتی و اعجاز پزشکی در قرآن

نیاز انسان به اکسیژن

یکی از مسائلی را که قرآن در قالب تشبیه آن را بيان كرده است «نبود اکسیژن در آسمان» است. خداوند در ضمن تشبیهی حال افراد گمراه را این گونه بیان می‌کند (فَمَن يُرِدِ اللّهُ أَن يَهْدِيَهُ يَشْرَحْ صَدْرَهُ لِلْإِسْلاَمِ وَمَن يُرِدْ أَن يُضِلَّهُ يَجْعَلْ صَدْرَهُ ضَيِّقاً حَرَجاً كَأَنَّمَا يَصَّعَدُ فِي السَّماءِ)؛ (انعام/ 125) «و هر كس را كه خدا بخواهد راهنماييش كند، سينه‏اش را براى (پذيرش) اسلام مى‏گشايد و هركس را كه بخواهد (بخاطر اعمالش) در گمراهى‏اش وا نهد، سينه‏اش را تنگِ‌تنگ مى‏كند، گويا مى‏خواهد در آسمان بالا برود... ».

واژه «صدر» به معنی «سینه» و «شرح» به معنی «گشاده ساختن» و «حرج» به معنای «تنگی فوق العاده و محدودیت شدید» است.

در آیه فوق تشبیه لطیفی به کار رفته است. اين سوال مطرح است كه چرا خدا تنگی سینه را به کسی که به سوي آسمان می‌رود، تشبیه کرد؟ و آسمان چه ویژگی‌ای دارد که به تنگی سینه و نفس می‌انجامد؟

نیاز بدن به اکسیژن

بافت‌های زنده بدن برای تداوم حیات به یک منبع انرژی نیاز دارند و آن محصول سوخت قند و نشاسته (چربی یا پروتئین) یعنی آمیخته شدن سوخت با اکسیژن است. این نیاز به گونه‌ای است که انسان در شبانه‌روز 11 متر مکعب یعنی14 کیلوگرم هوا لازم دارد. ( مکارم شیرازی، ناصر، در جستجوی خدا/87).

سوختن چربی در آتش و در بدن گرما تولید می‌کند. هر فرد عادی در حال استراحت کامل به حدود يكصد و دو کالری در دقیقه نیازمند است و برای تولید آن باید دويست و پنجاه سی سی اکسیژن به کار ببرد. انسان در حال استراحت حدود 75/3 لیتر هوا را در دقیقه با عمل دم به درون ریه ها می‌برد. این مقدار هوا حاوی هفتصد و پنجاه سی‌سی اکسیژن است که 3/1 آن برای تولید کالری به کار می‌رود. اين نياز در حین تنفس عمیق و سریع به حدود پانزده برابر افزايش مي‌يابد.

هوایی که به ریه‌ها داخل می‌شود 78% ازت، 21% اکسیژن و مقدار ناچیزی (03/0) گاز کربنیک دارد که به وسیله موهای دهلیز بینی و مژک‌های سلول‌های سطحی مخاط مجاری تنفسی تصفیه می‌شود. (ر.ک: یزدی، مرتضی، دانستنی‌های پزشکی/159ـ 156).

فرو بردن نفس به وسیله انقباض عضلات تنفسی است. اين عضله‌ها قفسه سینه را گشاد می‌کنند. بیرون دادن نفس نيز نتیجه برگشت این عضلات به حال استراحت و تنگ‌شدن قفسه سینه می‌باشد. تعداد تنفس براساس جثه حیوان است، مثلاً موش در هر دقیقه 150 مرتبه، نوزاد 40 مرتبه و انسان بالغ 16 مرتبه نفس می‌کشد. (یزدی، مرتضی، دانستنی‌های پزشکی/159ـ 156).

کمبود اکسیژن در ارتفاعات

اکسیژن، 21% هوای سطح زمین را تشکیل می‌دهد. هوا در ارتفاع 67 مایلی از اکسیژن خالی است و انسان در ارتفاع 4 هزار متری به تنگی نفس، سستي، سر درد و تهوع دچار می‌شود. در ارتفاع 6 هزار متری و بالاتر به واسطه کمبود اکسیژن و نرسیدن مقدار لازم اکسیژن به سلول‌های مغز، از هوش می‌رود (یزدی، مرتضی، دانستنی‌های پزشکی/365) و می‌میرد.

«تورشیلی» اولین کسی بود که فشار جو را کشف کرد. وی میزان این فشار را معادل فشار عمود هوای دور کره زمین بر یک سانتی مترمربع از آن تخمین زد که معادل فشار عمودی از جیوه به طول 76 سانتی‌متر است. هرچه از سطح زمین بالاتر رویم، از میزان این فشار کاسته می‌شود و باعث ایجاد اختلال در رسیدن هوا از راه ریه‌ها به خون می‌گردد. از طرفی کاهش فشار هوا باعث انبساط گازهای موجود در معده و امعاء مي‌شود و در پي آن دیافراگم به طرف بالا می‌رود و موجب ایجاد نارسایی در کار انبساط ریه‌ها و تنفس می‌گردد. (ر.ک: دکتر دیاب عبدالحمید و قرقوز، به طب درقرآن/19ـ 18).

نتيجه: نبود اکسیژن در آسمان در قرون اخیر کشف شد، اما قرآن چهارده قرن پيش در قالب تشبیه به آن اشاره كرده است و اين از معجزات  قرآن است

+ نوشته شده در  چهارشنبه 23 اسفند1391ساعت 11:41  توسط مریم غلامپور  | 

آشنايي با ريه و دستگاه تنفس

آشنايي با ريه و دستگاه تنفس



آشنايي با ريه و دستگاه تنفس
آشنايي با ريه و دستگاه تنفس       هر نفسي که فرو مي‌رود، مي‌رسد به ريه   شما نمي‌‌توانيد ريه‌ها را ببينيد ولي لمس کردن آنها آسان است. دست‌تان را روي قفسه سينه بگذاريد و نفس عميق بکشيد. احساس مي‌کنيد قفسه سينه کمي بزرگ‌تر مي‌شود. حالا هواي داخل ريه را بيرون بفرستيد. قفسه سينه به ‌اندازه قبلي بر مي‌گردد. در حقيقت نيروي ريه‌ها را احساس کرده‌ايد. بعضي کارهايي که هر روزه انجام مي‌دهيد، چيست؟ مهم نيست شما کجاييد يا با چه کسي هستيد؟ الف) درباره ناهار فردا فکر کنيد ! ب) انگشتتان را روي بيني خود قرار دهيد ! ج) آهنگ مورد علاقه تان را زمزمه کنيد ! د) نفس بکشيد ! ممکن است بعضي، مورد الف و يا ب و ج را انجام دهند ولي هر فردي در جهان قسمت د را حتماً انجام مي‌دهد. تنفس هوا براي حفظ حيات انسان و بسياري از حيوانات ضروري مي‌باشد. دو عضو بزرگ، مسوول نفس کشيدن شما هستند. نفس کشيدن با کدام عضو انجام مي‌شود؟ اگر فکر مي‌کنيد با ريه‌ها نفس مي‌کشيد درست حدس زده‌ايد. ريه‌ها از بزرگ‌ترين ارگان‌هاي بدن مي‌باشند و با سيستم تنفسي کار مي‌کنند. هواي تازه را وارد بدن و هواي کثيف را از بدن خارج مي‌کنند. بيايد تا در ريه هم سيري کنيم. تنفس فرآيندي است كه از طريق آن،‌ بدن اكسيژن كسب مي‌كند (براي توليد انرژي) و دي‌اكسيدكربن (محصول دفعي اصلي) را دفع مي‌كند. هوا از طريق بيني يا دهان وارد شده، از طريق ناي (لوله هوا) به طرف برونش‌ها (راه‌هاي هوايي تحتاني) و برونشيول‌ها (راه‌هاي هوايي كوچك‌تر) در ريه‌ها مي‌رود. برونشيول‌ها به كيسه‌هايي به نام حبابچه ختم مي‌شوند كه در اطراف آنها رگ‌هاي خوني قرار دارد. اينجا اكسيژن وارد خون و دي‌اكسيدكربن وارد ريه‌ها مي‌شود تا به خارج دميده شود. تنفس توسط ديافراگم (يك عضله) و عضلات بين دنده‌اي انجام مي‌شود. دستگاه تنفسي شامل حلق (گلو)، حنجره و اپي گلوت نيز هست. لوزه‌هاي واقع در حـلق به مبارزه با عفونت‌ها كمـك مي‌كنند. حنجره، حاوي طناب‌هاي صوتي است كه براي توليد صدا به لرزش در مي‌آيند. اپي گلوت در طول بلع، ناي را مي‌بندد تا غذا وارد ريه‌ها نشود.
آشنايي با ريه و دستگاه تنفس
تنفس چگونه انجام مي‌شود؟   جريان هوا به درون و بيرون از بدن، به خاطر حركت هوا از نواحي پرفشار به كم فشار صورت مي‌گيرد. براي تنفس به درون (دم)، ديافراگم و عضلات بين دنده‌ها منقبض شده، قفسه سينه را بزرگ مي‌كنند. در نتيجه، فشار هوا در ريه‌ها كاهش پيدا مي‌كند، به طوري كه كمتر از فشار هواي اطراف مي‌شود و هوا وارد ريه‌ها مي‌گردد. براي تنفس به بيرون (بازدم)، عضلات شل شده، حجم ريه را كاهش مي‌دهند. فشار هوا در ريه‌ها بيش از هواي اطراف ‌شده و باعث خروج هوا از بدن مي‌شود. وقتي قدم مي‌زنيد يا اتاق‌تان را تميز مي‌کنيد و يا واليبال بازي مي‌کنيد شايد درباره دم (فرو فرستادن هوا به داخل ريه‌ها) فکر نکنيد و به چيزهاي ديگر بينديشيد اما هميشه هوا را به داخل ريه‌ها فرو مي‌فرستيد. ده‌ها عضو بدن با هم کار مي‌کنند تا هوا را به جايي که شما هرگز درباره آن فکر نکرده‌ايد بفرستيد. در حالي‌ که نفس مي‌کشيد ديافراگم شل و در نتيجه پهن مي‌شود و اين باعث مي‌شود به سمت پايين برود بنابراين ريه‌ها در حالي‌ که پر از هوا مي‌شوند فضاي بيشتري براي بزرگ شدن دارند. تا زماني‌که ريه‌ها به ديافراگم مي‌گويند ديگر پايين نرو، ما پر از هوا شده‌ايم. ديافراگم تنها عضوي نيست که براي ريه‌ها جاي بيشتر باز مي‌کند. ماهيچه‌هاي روي دنده نيز دنده‌ها را بالا و کنار مي‌برند تا فضا براي ريه‌ها باز شود. اکسيژن وارد خون مويرگ‌هاي کوچک ‌شده و با فشار وارد سلول‌هاي سرخرگ مي‌شود و از طريق لايه‌هاي رگ‌هاي خوني وارد قلب مي‌شود، سپس قلب خون اکسيژن‌دار را به تمام سلول‌هاي بدن مي‌فرستد. حالا نوبت به بازدم رسيد وقتي بازدم صورت مي‌گيرد، همه چيز برعکس دم است. در اين موقع به ديافراگم گفته مي‌شود حرکت کن. ديافراگم استراحت مي‌کند و بالا مي‌آيد و هوا را از ريه‌ها بيرون مي‌فرستد. ماهيچه‌هاي روي دنده شل مي‌شوند و دنده‌هاي سينه دوباره حرکت مي‌کنند و فضا را در قفسه سينه کوچک‌تر مي‌کنند. تا به حال سلول‌ها، اکسيژن مورد نياز را گرفته‌اند و خون، دي اکسيد کربن و گازهاي ديگر را در بر دارد که بايد از بدن خارج شود. خون دوباره از طريق مويرگ‌ها بر مي‌گردد و بدن آنها را به بيرون مي‌فرستد. گازهاي اضافي از طريق نايچه وارد نايژک و سپس ناي و بالاخره از دهان و بيني خارج مي‌شود. هوايي که از دهان و بيني خارج مي‌شود نه تنها گازهاي اضافي و دي اکسيد کربن دارد بلکه گرم هم مي‌باشد. در حالي‌ که هوا در بدن سير مي‌کند کمي گرم مي‌شود. اگر دستان خود را مقابل بيني و دهن قرار دهيد، اين گرما را حس مي‌کنيد. آيا مي‌دانيد درجه حرارت هوايي که از دهان يا بيني خارج مي‌شود، چند است؟ با تمام اين حرکت‌ها شايد تعجب کنيد چرا زماني‌که ريه‌ها پر و خالي مي‌شود سوراخ نمي‌‌شوند؟ لايه‌هاي مخصوص و صيقلي روي ريه‌ها را پوشانده است که به آنها غشاي جنب مي‌گويند. اين غشاها از طريق مايعي جدا مي‌شوند و زماني‌که دم و بازدم صورت مي‌گيرد به راحتي مي‌توانند به اطراف حرکت کنند.   منبع:www.salamat.com /م  
#پزشکی#

+ نوشته شده در  چهارشنبه 23 اسفند1391ساعت 11:37  توسط مریم غلامپور  | 

علائم بیماری و تشخیص آن

علائم بیماری آسم و تشخیص آن

کودک مبتلا به آسم

در مطلب قبلی در مورد خود بیماری آسم و انوع آن ، واینکه چه افرادی بیشتر مستعد ابتلا به آن هستند برای شما توضیح دادیم. حال سایر اطلاعات راجع به این بیماری را پیگیری می کنیم.

عوامل زمینه ساز بیماری آسم کدام است؟

علاوه بر علت ژنتیک، یک سری از آلرژن های خانگی مانند سوسک های خانگی می توانند سبب ایجاد آسم شوند و یا در فرد مستعد امکان ابتلا را افزایش دهند.

هم چنین یک سری از داروها مانند آسپرین، ایندومتاسین و بعضی از داروهای قلبی می توانند باعث ایجاد آسم در فرد مستعد شوند.

موادی که به اصطلاح آلاینده های محیطی گفته می شود و آن هایی که در هوا رسوب می کنند، مانند ذرات اگزوز ماشین هم می توانند سبب آسم شوند. از جمله آلاینده های محیطی می توان به فاکتورهای شغلی و افرادی که سر و کارشان با بافندگی یا وسایل کشاورزی است، اشاره کرد. این افراد بیشتر در معرض ابتلا به آسم قرار دارند.

از موارد دیگر، مسایل عفونی می باشد. عفونت های ویروسی شایع ترین علت ابتلا به آسم می باشند، مانند عفونت های ویروسی دستگاه تنفسی که می تواند باعث حمله آسم شود.

از عوامل دیگر که باعث ایجاد آسم می شود، استرس های روحی می باشد و باید گفت که هر هیجان روحی و استرسی می تواند باعث شروع حمله یا بیماری آسم شود.

افرادی که پدر و مادر سیگاری دارند احتمال این که بعداً دچار بیماری آسم شوند زیادتر است.

علایم بیماری آسم کدام است؟

مهم ترین علامت های آسم، سرفه، خس خس سینه و تنگی نفس است. البته لازم نیست که بیمار هر سه علامت را با هم داشته باشد و ممکن است بیمار فقط یکی از انواع علامت ها را داشته باشد. هم چنین بیمار ممکن است علایم دیگری مانند افزایش خلط، حساس بودن به بوها مانند بوی غذا، بوی عطر و بوی بعضی از گل های تند را داشته باشند. معمولاً در افراد آسمی حملات آسم و تنگی نفس و حملات سرفه در شب ها باعث می شود که این بیماران از خواب بیدار شوند.

لازم به ذکر است که معمولاً افراد بالغ مبتلا به آسم، در کودکی نیز دچار خس خس سینه بوده اند و والدین اظهار می دارند که این بیماران در زمان کودکی دچار سرماخوردگی های طولانی مدت می شده اند و سرفه های طولانی داشته اند.

اسپیرومتری

راه های تشخیص بیماری آسم کدام است؟

مهم ترین راه تشخیص، شرح حال و معاینه بیمار می باشد که توسط پزشک انجام می گیرد و در صورت صلاحدید پزشک اسپیرومتری انجام می گیرد. چنان چه بیمار آسم داشته باشد در این تست مشخص می شود. بدین صورت که در این تست حجم های ریوی کاهش پیدا می کند. در طی این آزمایش به مریض اسپری داده می شود و آزمایش، قبل و بعد از مصرف اسپری تکرار می شود، بعد از مصرف اسپری آن حجم که قبل از مصرف اسپری کاهش پیدا کرده بود، بعد از مصرف اسپری معمولاً درصدی افزایش حجم پیدا می کند. انجام تست قبل و بعد از مصرف اسپری جهت تشخیص کمک کننده است، چون بیمارانی هستند که اسپیرومتری طبیعی دارند و نشانی از کاهش حجم نشان نمی دهند و فقط به صورت دوره ای دچار مشکل می شوند.حتی ممکن است این دوره ها به حدود چندین سال هم بکشد.

در کل این بیماری می توان حمله ای یا متناوب باشد و حتی ممکن است بیمار در صبح خوب باشد و در شب حالش بد شود و یا ممکن است بیمار فقط در شب ها حالش بد باشد و در نتیجه تست تنفسی هم می تواند تابعی از این قانون باشد. در این گونه موارد پزشک می تواند از تست های تحریکی استفاده کند تا متوجه شود که بیمار آسم دارد یا نه.

+ نوشته شده در  چهارشنبه 23 اسفند1391ساعت 11:23  توسط مریم غلامپور  | 

تأثیر نماز بر عفونت های تنفسی

تأثیر نماز بر عفونت های تنفسی



شش ها

به علت پراكنده بودن عوامل عفونی متعدد در محیط اطراف و هوای تنفسی انسان ، و با توجه به این كه استنشاق میكروب از طریق بینی روش عمده انتقال این عفونت هاست ، بیماری های عفونی تنفس ، به وفور به وقوع می پیوندد. این مشكلات به ویژه در فصل سرما كه تجمع افراد در محیط های بسته افزایش می یابد و ویروس ها و باكتری ها امكان رشد و بیماری زایی زیادتری پیدا می كنند، بیشتر می شود و به همین علت است كه در فصل سرما شایعترین علت مراجعه اطفال و بزرگسالان به مطب و كلینیك های عمومی ، بیماری  common cold ( سرماخوردگی ) و عوارض متعدد ناشی از آن است و همانطور كه اشاره شد ، عمده این درگیری ها ، ناشی از انتقال عامل بیماری زا از طریق بینی است .

اما از جمله مواردی كه در حین وضو ، مورد توصیه مؤكد قرار گرفته است . سه مرتبه ، چشیدن و استنشاق آب سرد و پاك است و حتی شستن قسمتی از درون بینی حین وضو ، توسط برخی از علمای شیعه واجب اعلام شده است ( رجوع شود به مساله 241 از رساله توضیح المسائل حضرت آیت .. العظمی اراكی (ره) .

با توجه به اینكه اولین سد دفاعی بدن در مقابل عفونت های تنفسی موهای ریزی هستند كه در مخاط بینی تعبیه شده اند ، عوامل عفونی متعددی از جمله بسیاری از ویروس ها و باكتری ها و حتی عامل بیماری سل در این موها متوقف می شوند و جلوی حركت آنها به قسمت های دیگر دستگاه تنفس گرفته می شود .

بر این اساس چنانچه مسلمین در مقدمات نماز و حین وضو دستور اسلامی استنشاق آب سرد (1) را اجرا نمایند ، همه روزه چند نوبت میكروب های مجرایی تنفس را زدوده و مجرای تنفسی خود را تمیز و پاكیزه می نمایند و بدین ترتیب از بروز بیماری های متعدد تنفسی در امان خواهند بود .         

+ نوشته شده در  چهارشنبه 23 اسفند1391ساعت 11:14  توسط مریم غلامپور  | 

رابطه ورزش با دستگاه تنفس

رابطه ورزش با دستگاه تنفس
ارتباط حرکت با دستگاه تنفس بسیار روشن و آشکار است. شما ده پله را تند بالا بروید و یا ۱۰۰متر تند بدوید. ملاحظه می کنید که نفس شما به شمارش می افتد. توضیحش ساده است. ماشینهای موتوری برای حرکتهای تند، بنزین زیادتری لازم دارند. بدن انسان نیز برای حرکت تند احتیاج به نیرو و انرژی بیشتری دارد.

این انرژی با سوخت و ساز مواد غذائی در مقابل اکسیژن یعنی اکسیداسیون به دست می آید. زندگی سلولهای بدن و فعالیت آنها به اکسیژن بستگی دارد. شما اگر روی پایتان طوری بنشینید که روی شریان پا (رگ پا ) فشار بیفتد در چند دقیقه پایتان کرخت می شود و گز گز می کند. این همان کندی جریان خون و کمبود اکسیژن است، همانطور روی شریانهای نقاط دیگر بدن اگر فشار بیاورید یا مانعی مجرای رگها را مسدود نماید ( مانند آمپولی در شریان قلب ) جریان خون و اکسیژن قطع و عضو با ورود ناراحتی از کار خواهد افتاد.

تحمل اعضا ء بدن در مقابل کمبود اکسیژن متفاوت است. دست و پا و اطراف بدن تا ۱-۲ ساعت به قطع جریان خون تحمل دارند ولی از همه بیشتر مغز و قلب به اکسیژن احتیاج دارند. پس از قطع جریان اکسیژن ( قطع تنفس )مغز در یکی دو دقیقه و قلب نیز در ۲-۳ دقیقه از کار می افتد. خوشبختانه اکسیژن به مقدار فراوان و مفت و مجانی در هوای آزاد وجود دارد و ۲۱% ترکیب هوا اکسیژن است. در سطح دریا غلظت آن بیشتر و در ارتفاعات هر چه بالاتر برود مقدار آن کمتر می شود.

غلظت اکسیژن که در هوا به ارتفاع محل و فشار آتمسفر بستگی دارد به ترتیب زیر :

ارتفاع از سطح دریا ـ فشار آتمسفر ـ غلظت اکسیژن

کنار دریا ( همسطح )ـ ۷۶۰ ـ۱۵۹
۱۰۰۰ مترـ ۶۶۰ ـ ۱۴۳
۲۰۰۰ مترـ ۵۶۰ ـ ۱۲۷
۳۰۰۰ متر ـ۴۶۰ ـ ۱۱۲
۴۰۰۰ متر ـ۴۱۰ ـ ۹۶
۸۰۰۰ متر ـ ۲۵۰ ـ ۵۲
فشار آتمسفر تا ارتفاع ۳۰۰۰ متر هر ۱۰ متر یک آتمسفر کمتر می شود . از ۳۰۰۰ متر به بالا هر ۲۰ متر یک آتمسفر کمتر می شود.
در هر ارتفاعی نسبت اکسیژن با گاز های دیگر ترکیب هوا ثابت و ۲۱% می باشد.

اگر کسی سوار هواپیما و یا هلیکوپتر شود و در ارتفاع ۶۰۰۰ متر پیاده شود گرفتار مشکلات تنفس و کمبود اکسیژن بوده به تنگی نفس، سر گیجه و تهوع و بیحالی گرفتار خواهد شد و از ۸۰۰۰ متر به بالا قادر به تنفس و زندگی نخواهد ش . ولی با صعود چند مرحله و اقامت چند روزه در فواصل ارتفاعات مکانیزم اتو ماتیک بدن با تحولات و تغیرات هشیارانه و اعجاب انگیز در ترکیبات خون کمبود اکسیژن را جبران خواهد کرد.

در استراحت چند روزه در ارتفاعات با مکانیزم اسرار آمیزی طبیعت هشیار بدن به نسبت کم شدن غلظت اکسیژن در هوای بلندیها تعداد گلبولهای قرمز ( اکسیژن آور ) خون را بالا می برد تا گلبولهای زیاد از غلظت کم هوا اکسیژن کافی را فراهم کرده آفتی از کمبود اکسیژن در سلولهای بدن عارض نشود. این اختلاف در تعداد گلبولهای قرمز خون به طور طبیعی در خون ساکنین کنار دریا و یا ارتفاعات وجود دارد.

ساکنین همسطح دریا در یک میلیمتر مکعب خون در حدود ۴ میلیون گلبول قرمز دارند، در حالیکه ساکنین فلاتهای بلند مانند تبت، هیمالیا، جبال آند در آمریکای جنوبی در هر میلیمتر مکعب خون ۶ میلیون گلبول قرمز دارند.

موقع فعالیت بدنی هنگام صعود در ارتفاعات با توجه به کمبود غلظت اکسیژن و نیاز مبرم بدن به اکسیژن بیشتر در موقع فعالیت بدنی، قلب و دستگاه تنفس همزمان فعالیت فوق العاده ای را از خود نشان می دهند . تعداد تنفس از ۱۶ به ۴۰-۵۰ بار در دقیقه و ضربان قلب از ۷۲ به ۱۴۰-۱۸۰ بار در دقیقه بالا می رود . این افزایش فوق العاده ضربانهای قلب و شمار تنفسهای عمیق احتیاجات اکسیژن بدن از فعالیت زیاد را از فشار کم اکسیژن هوا فراهم و از بروز عوارض کمبود آن جلو گیری می نماید. رابطه حرکت و ورزش با دستگاه تنفس در اخذ و جذب و استفاده صحیح از اکسیژن خلاصه می شود.

ریه ورزشکاران در حکم ماشین سیار و آماده به کار است. ورود هوا با فشار های مکرر در نفس های عمیق هنگام فعالیت بدنی، هجوم امواج هوا به داخل ریه ها برونشها را بازتر، عضلات آنها را ورزیده تر و امواج تار های کرکی داخل برونشها را زنده تر و شاداب تر نگهمیدارد و در آنها تمام حبابهای ریه ها در حال فعالیت می باشند و جریان سریع خون در جدار حبابها رشد شان را کاملتر و جذب اکسیژن را سهل تر و فراوان تر می نماید.
+ نوشته شده در  چهارشنبه 23 اسفند1391ساعت 11:13  توسط مریم غلامپور  | 

اعصضای بدن


+ نوشته شده در  چهارشنبه 23 اسفند1391ساعت 11:7  توسط مریم غلامپور  | 

بهترین درمان برای آسم

بهترین درمان برای آسم

سلامت نیوز: متخصص داخلی بیمارستان امام سجاد (ع) گفت: آسم بیماری مزمنی است که به علت افزایش واکنش دهی راههای هوایی است.

دکتر ناصر اسماعیلی علت آسم را افزایش حساسیت دانست و عنوان کرد: در صورت درمان مناسب زیر نظر پزشک متخصص یک فرد آسمی می تواند مثل بقیه افراد عمر طبیعی داشته باشد و یا حتی می تواند ورزش قهرمانی انجام دهد.

وی افزود: علائم آسم به صورت حملات سرفه، تنگی نفس و خس خس سینه است که بعد از درمان مناسب، فرد کاملا” به حالت طبیعی بر می گردد.

دکتر اسماعیلی یادآور شد: عواملی مثل قرار گرفتن در معرض دود یا گرد وغبار و یا بوی مواد محرک مانند ادکلن یا وایتکس و یا در معرض هوای سرد قرار گرفتن می تواند باعث حملات آسمی شود.

دکتر اسماعیلی در پایان اظهار داشت: افراد آسمی از مواد محرک و دود سیگار اجتناب کرده و مراجعات منظم ودوره ای به پزشک متخصص داشته باشند و از اسپری های استنشاقی که بهترین راه درمان این بیماری است و توسط پزشک متخصص تجویز می شود به صورت صحیح استفاده کنند.
+ نوشته شده در  چهارشنبه 23 اسفند1391ساعت 11:1  توسط مریم غلامپور  | 

نكات طلايي درباره بيماري‌هاي تنفسي و آسم

نكات طلايي درباره بيماري‌هاي تنفسي و آسم

بيماري آسم يكي از بيماري‌هاي دستگاه تنفسي است كه درمانگران طب سوزني مي‌توانند با اين سوزن‌هاي مخصوص خود به درمان آن كمك كنند. در حقيقت طب سوزني به واسطه تكنيك‌هايي قادر است روند درمان بيماري آسم را در بيماران تسريع كرده و در بهبود آن‌ها تاثير مستقيم داشته باشد. درمانگران در اين شيوه با بهبود خون‌رساني و اكسيژن‌رساني به ريه به بهبود شرايط بيمار كمك مي‌كنند.


--------------------------------------------------------------------------------

تنظيم نفس با سوزن
درمانگران طب سوزني چين براي بهبود تنگي نفس در بيماران مبتلا به آسم از شيوه طب سوزني گوش استفاده مي‌كنند. اين درمانگران قادرند با سوزن زدن به نقاط خاصي از گوش كه مرتبط با ريه و دستگاه تنفسي بدن است به تنظيم نفس و بهبود آن كمك كرده و از طرفي تواتر حملات آسم را در بيمار كنترل كنند. اين تنظيم به‌گونه‌اي صورت مي‌گيرد كه فواصل حملات تنگي تنفس در بيماران آسمي بيشتر شده و بيمار آرامش بيشتري داشته باشد. در اين روش درمانگر با سوزن‌هاي خود با افزايش ميزان خون‌رساني به اندام‌هاي تنفسي و تخليه خلط‌هاي درون ريه به درمان بيماري كمك مي‌كند.


--------------------------------------------------------------------------------

از 5 سال به بالا
سوزن‌هاي طب سوزني با بهبود عملكرد ريه‌ها و اكسيژن‌رساني بيشتر و تنظيم هورمون‌ها در بدن به بهبود شرايط افراد مبتلا به آسم كمك مي‌كند. ارائه اين شيوه درماني محدوديت سني ندارد. از 5 سال به بالا امكان ارائه سوزن به بيمار وجود دارد و براي بيماران زير 5 سال اين شيوه بدون نياز به سوزن و تنها از طريق ماساژ نقاط مربوطه انجام مي‌شود. اين نقاط توسط درمانگر به والدين كودك آموزش داده مي‌شود و والدين آن را هر روز براي كودك تكرار مي‌كنند.


--------------------------------------------------------------------------------

اين غذاها را نخوريد
اگر در گروه افرادي كه مبتلا به آسم يا تنگي نفس هستند قرار مي‌گيريد، بهتر است علاوه‌بر پرهيز از مصرف غذاهاي شيرين، پرادويه، پرچرب يا غذاهايي كه طبع سرد دارند، از مصرف برخي از ميوه‌ها و سبزيي‌هايي مانند كاهو، هندوانه و انواع سالاد پرهيز كنيد. علاوه‌بر اين فراموش نكنيد، مصرف غذاهايي كه در تركيب آن‌ها از ماهي، بادنجان، لبنيات، دل و جگر و سس استفاده شده است نبايد استفاده كنيد، زيرا اين مواد موجب تشديد حملات و افزايش ميزان تنگي نفس شما مي‌شود.

+ نوشته شده در  چهارشنبه 23 اسفند1391ساعت 10:51  توسط مریم غلامپور  | 

جواب سوال های آقای دکتر عباس مومن زاده فوق تخصص عفونی اطفال

آقای دکتر عباس مومن زاده 12/10/89

فوق تخصص عفونی اطفال


سوال – عفونت های تنفسی چیست ، چقدر در کودکان شایع است و اهمیت آن چیست ؟
پاسخ – مطابق آماری که سازمان بهداشت جهانی ارائه کرده سالیانه دوازده میلیون و بیست هزار کودک زیر پنج سال در کشورهای جهان سوم از بین می روند .از این عده سهم عفونت های تنفسی چهار میلیون و سی صد هزار نفر است یعنی در اثر بیماری عفونت های تنفسی در کشورهای جهان سوم سالیانه چهار میلیون و سی صد هزار کودک از بین می روند . تقریبا یک سوم مرگ های کودکان در اثر عفونت های تنفسی است . پس شایع ترین عفونتی که در کودکان وجود دارد عفونت های تنفسی است . بیماری عفونت تنفسی یک بیماری بسیار متنوع و گوناگونی است . یعنی قسمت های مختلف دستگاه تنفسی را مبتلا می کند و به همین دلیل نشانه های مختلفی هم دارد . و هرکدام نیاز به بررسی و دقت نظر در آن وجود دارد و روزانه هزاران میکروب هایی که در هوا پراکنده هستند ، اینها وارد دستگاه تنفسی انسان میشود و در آنجا از بین می روند بخاطر دفاعی که دستگاه تنفسی می کند ، اینها را از بین می برد ولی در یک شرایط خاص ، اگر شرایط مساعد باشد آن موقع کودک منجر به عفونتهای تنفسی میشود . وقتی کودک مبتلا به عفونت تنفسی شد نیاز به مراقبت ، تشخیص به موقع و درمان بجا دارد . این است که نباید خود درمانی کنیم و بعد که دیر شد به دکتر برویم زیرا وضع بدتر شده است . و شاید دیر شده باشد . عفونت تنفسی در اثر عوامل زمینه سازی که وجو دارد پیش می آید و بچه ها را دچار عفونت میکند .
سوال – از این یک سوم مرگ کودکان که در اثر عفونت تنفسی است این مرگ ها بیشتر در چه سنینی اتفاق می افتد و علل آن چیست ؟
پاسخ – معمولا سنین زیر پنج سال . این سنین به دلالیل متعددی مبتلا میشوند . یکی اینکه سیستم ایمنی کودک زیر پنج سال کامل نیست . بخصوص زیر یکسال که سیستم ایمنی ناقص است بنابر این کودک همه ی عفونت ها را بیشتر می گیرد و وقتی هم که مبتلا شد ، شدیدتر مبتلا میشود . پس هرچه بچه کوچکتر باشد بیشتر مبتلا به عفونت میشود و بیشتر هم در خطر قرار می گیرد . در مورد علل زمینهای آن چند چیز است . یکی اینکه سیستم ایمنی کامل نیست . دیگری تعداد کثرت ویروس ها است که 200 ویروس وجود دارد و کودک بایدهر ویروسی را مبتلا بشود و بدن او باید دفاع کند و بعد ایمنی ایجاد کند . 100 تا از این ویروس ها برای بینی است و ایجاد سرماخوردگی می کند و خطرناک نیست . از 100 نوع بقیه که 50 نوع ویروس روده ای هستند و 30 ویروس دیگر که خیلی خطرناک هستند و می تواننند مرگبار باشند . شناخت این ویروس ها بر پزشکان واجب است . پس یکی کثرت ویروس ها و یکی عدم سیستم ایمنی و یکی عوامل زمینه ساز می باشد . عوامل زمینه ساز یکی آلاینده ها هستند و در معرض هوای آلوده قرار گرفتن است . یکی دود سیگار است . بچه هایی که خانواده هایشان سیگار می کشند ابتلاء به آسم و عفونت های تنفسی در آنها بیشتر است . حتی اگر پدر سیگار را در بیرون بکشد باز هم عوارض این وجود دارد . دیگری از بدسوختن مواد آلی که این روزها خیلی از آن صحبت می کنند . این یکی از عوامل بسیار مهم است . یک کودک زیر پنج سال که در شهرهای آلوده زندگی می کند 5 تا 8 بار در سال مبتلا به عفونت تنفسی میشود . اگر این آلاینده ها بیشتر باشد بیشتر به طرف 8 بار در سال میرود . یعنی یک ماه و نیم یک بار بچه سرما میخورد . در روستا این آمار 3 تا 5 بار در سال است . ما نمیتوانیم بگوییم که بهداشت روستایی ها از بهداشت شهرنشین ها بیشتر است . تفاوت آن همین آلاینده ها است که کودکان شهرهای بزرگ در معرض این آلاینده ها هستند . پس این رول اساسی را بازی میکند . یکی دیگر تراکم جمعیت است . تراکم جمعیت در منزل است . بچه ی بزرگتر سرما میخورد و بچه ی کوچکتر هم مبتلا میشود . بعد کم کم پدر و مادر هم سرما می خورند . البته پدر و مادرها کمتر سرما می خورند زیرا قبلا با این ویروس ها سر و کار داشته اند و در بدنشان ایمنی ایجاد شده است . یکی دیگر از تراکم جمعیت در مهد کودک ها است . مهد کودک مریض خانه نیست . مهد کدک جایی است که بچه ها باید در آنجا زندگی آینده را یاد بگیرند ، بازی کنند ، دوست پیدا کنند ، آموزش ببینند و پرورش پیدا کنند ، این ها کارهایی است که در مهد کودک انجام می گیرد . پدر و مادرکار می کنند و حالا بچه بیمار شده است . یک قطره در بینی او می چکانند و البته بگویم که این قطره ها را اگر باز کنید بیشتر از یک ماه نمی توانید نگه دارید . یک شربت هم به بچه میدهد ، بقول معروف بچه را می سازد . لباس گرم می پوشاند و او را به مهد کودک می برد . اثرات این داروها موقتی است و چند ساعت بعد از مهدکودک تلفن می کنند که بچه تب کرده است و حالش خوب نیست ، بیایید او را ببرید . اگر یک کودک سه ساعت تنگاتنگ با کودک دیگری در ارتباط باشد ، عفونت خودش را به آن کودک منتقل می کند . پس مهد کودک تراکم ایجاد میکند و بچه ها مبتلا میشوند . و همه از هم می گیرند و مرتب سرما میخورند . حالا مادر از دکتر اطفال شاکی است . می گوید که باز سرما خورد . نمی گوید که باز هوا آلوده است ، مهد کودک آلوده بود . خودش میداند که نباید بچه بیمار را به مهد کودک ببرد ولی ناتوان است هم نمی تواند کارش را از دست بدهد و هم نمی تواند سلامت بچه اش را به خطر بیندازد . یک بچه که سرما بخورد ، در شرایط خوب و هوای سالم 5 تا 7 روز طول می کشد تا سرماخوردگی اش خوب بشود . 4 تا 5 روز طول می کشد تا دوره ی نقاهت تمام بشود . 4 تا 5 روز طول می کشد تا شروع به تغذیه ی خوب می کند . بچه ای که سه روز سرما خورده و سرفه می کند و آب ریزش بینی دارد ، حد اکثر سه روز مادر او مرخصی می گیرد و بعد او را به مهدکودک می برد . مرتب عفونت های تنفسی را تکراری میگیرد و تغذیه اش به خطر می افتد و دیگر غذا نمی خورد بنابراین سوء تغذیه می گیرد . هر دو بچه ای که عفونت می گیرند برای یکی از این ها زمینه ی سوء تغذیه پیش می آید. این سوء تغذیه بیماری اش را بدتر می کند . سیستم ایمنی او را به خطر می اندازد . بنابراین بچه دچار سوء تغذیه میشود و وزنش کم میشود . پس یکی وزن کم است . یکی دیگر سن کم است. زیرا هر چه بچه کوچکتر باشد سیستم ایمنی آن ناکامل تر است و هر نوع عفونت را بیشتر می گیرد . یکی دیگر شیر مادر است . بچه هایی که شیر مادر می خورند ، یک سیستمی است که دستگاه گوارش و سیستم تنفسی را مثل یک آستری می پوشاند و باعث میشود ویروس ها ، میکروب ها و آلرژن ها نتوانند وارد این دستگاه تنفسی بشوند . پس شیر مادر علاوه بر خاصیت های خودش ، یک عامل جلوگیری از عفونت است . بچه ای که شیر مادر میخورد عفونت کمتر میگیرد . سلامت تر است . یکی دیگر ویتامین است که ما الان زیادی به بچه های مان ویتامین می دهیم . و ویتامین زیادی هم خطرناک است . حالا یک بچه ی پانزده ماهه دارد . قطره ی ویتامین که دکتر گفته یعنی روزی 400 واحد ویتامین D و 1500 واحد ویتامین A می به بچه می دهد ، بعد دکتر دیگری می رود و می گوید که بچه ی من خیلی سرما می خورد و به دکتر نمی گوید که به بچه ویتامین می دهد و دکتر بعدی مکمل ویتامین می دهد و شربت روی هم به بچه می دهد . دکتر دیگری می رود و آن دکتر هم باز روی می نویسد و به دکتر نمی گوید که این بچه دارد روی مصرف می کند . بنابراین همه ی این ها عوارض دار میشود . روی یک داروی مقوی است و بیش تر از دو ماه پیاپی نباید مصرف بشود . ما از نظر واکسیناسیون در برابر کشورهای دیگر بالاتر هستیم و این واکسیناسیون از بیماری ها جلوگیری می کند .
سوال – من یک پسر پنج ماهه دارم و الان دو ماه است که گرفتگی بینی دارد . او را دکتر بردم و قطره به او داد . موقتا خوب شد ولی دوباره حالت خُرخُر برگشت . بعد یک اسپر و یک شربت هم به او دادند . او ترشح هم دارد . می خواستم ببینم که این عفونت است ؟
پاسخ – گرفتگی بینی یک بیماری شایعی است که بیشتر آلرژی است و در آلرژی ها باید موادآلرژن را از اطراف بچه دور کرد . یکی بادی بوهایی که به بینی بچه می رود از بچه دور کنیم مثل بوی عطر . مادری که بچه ی بینی گرفته دارد نباید از عطر ، بوی گل ، بوی سرخ کردنی ، بوی دود سیگار و بوی حشره کش ها استفاده کند . کلیه ی این ها که وارد بینی میشوند ممکن است عاملی برای گرفتگی بینی باشند . بچه هایی که حساسیت دارند نباید از پوشش های پشمی و پر استفاده کنند . همچنین آلانیده ها نباید در بینی بچه برود . البته ما نمی گوییم که برای بچه ماسک بزنید ولی او را از خانه بیرون نبرید . مادر باید با یک پارچه نم داراتاق بچه را گردگیری کند که این ذرات معلق در هوا نباشند . پس لازم است بچه را از اتاق بیرون برد . پنجره را باز کند و هوای تمیز داخل بشود و بعدگردگیری بکند و بعد بچه را به این اتاق ببرد . قطره ی کلرورور سدیم چند کارمی کند . یکی میتواند این آلرژن ها را شستشو بدهد ولی بیش از سه قطره در روز نباید استفاده کرد . یکی باید بینی را تخلیه کرد . یکی مواد کروتُنی که شما می زنید ، زیادی آن عوامل زمینه ساز عفونت است . این طور نیست که ما دائم قطره ی بتامتازون در بینی بچکانیم . بینی باز میشود ولی طولانی مدت نباید این کار را بکنیم . داروی زادیتین را بعد از شش ما به بچه می دهند و نباید زیر شش ماه به او بدهیم . آنتی هیستامین ها هم برای بچه ممنوع است . مادر یک دستگاه بخور آب سرد در اتاق بچه بگذارد که هوای اتاق را مرطوب نگه دارد . بینی او را با پوآر تخلیه بکند و اتاقش را گردگیری بکند و در هوای آلوده بچه را بیرون از خانه نبرد ولی وقتی هوا خوب است گردش برای بچه خوب است . اینکه مادر شیرش را در بینی بچه بریزد که بینی بچه باز بشود خطر دارد . خطرناک و مرگبار است زیرا ممکن است مستقیم به داخل دستگاه تنفسی بچه برود و باعث مرگش بشود مثل بچه هایی که خوابیده به آنها شیر می دهند و شیر به دستگاه تنفسی آنها می رود و باعث مرگ میشود . حتی قطره های بینی را نباید استقاه کرد زیرا در عرض سه ساعت خاصیت آن از بین می رود و بدن عکس العمل بیشتری نشان می دهد و بینی بیشتر بسته میشود .
سوال – در باره ی چاقی بزرگسالان صحبت بفرمایید .
پاسخ – نزدیک به نیمی از خانم های جامعه ی ما دچار اضافه ی وزن و چاقی شده اند . در سن کهنسالی موضوع جد یتر میشود و ما می بینیم که 70 تا 80 درصد موارد مورد بررسی بخصوص خانم ها دارند از این اضافه وزن رنج می برند . چاقی علائم بدنی و کاهش سلامتی را به دنبال خودش دارد که خوشبختانه تا حدود زیادی شناخته شده است . مردم ما می دانند که افراد چاق ممکن است که چربی اضافی بدنشان ، رگ های قلب را بسته باشد ، دور قبل را هم گرفته باشد ، کبد و جگر سیاه آنها را دچار چربی کبد کرده است که بیماری خطرناکی است ، دور ریه هایشان را گرفته باشد ، به تنفس شان لطمه زده باشد و خلاصه اش اینکه معمولا افرادی که طول عمر زیادی دارند افرادی هستند که چاقی ندارند . حالا ممکن است انسان بگوید که انسانهای چاق عمر کوتاهتری دارند ولی لذت شان را ببرند و مدت عمرشان را بگذرانند و بعد هم از این دنیا بروند . بیشتر وقت ها برای افراد چاق اتفاقات ناجوری می افتد . ممکن است سکته ای بکنند و منجر به فلجی نه موت بشود . پس باید توجه داد که این افراد ضعف کاری پیدا می کنند و غیبت شان زیاد میشود و در اثر استروگ ها و عواقب مختلف از چاقی دچار لطمات جدی بدنی و حتی فلج هایی را بشوند . پس توصیه به این است که افراد چاق به خودشان رسیدگی بکنند بخصوص آقایانی که چاق هستند توسط خانواده هایشان تشویق بشوند که به موقع به این معضل رسیدگی بکنند . و وزن مناسبی را برای خودشان تدارک ببینند . با مشورت با متخصص تغذیه میشود به این مشکل فائق شد .
سوال – یک پسر هفت ساله دارم . از هفت ماهگی تا یکسال و دو ماهگی شیر را بر می گرداند . بعد از مدتی مشکل برطرف شد ولی از آن موقع وزن او شروع به کم شدن کرد . و دیگر اضافه وزنی نداشته است و الان هم که مدرسه شروع شده است دائم سرما می خورد و سرفه همراه با خلط دارد . دکتر هم فقط آموکسی سیلین 250 و تیمکس داده است . حدود بیست روز هم هست که دست و پایش حالت زردی گرفته است . می خواستم علت آن را بپرسم ؟

پاسخ – احتمالا این به در نوزادی رفلکس گوارشی داشته اند و حالا خوب شده است . حالا که مدرسه رفته با تراکم جمعیت مواجه شده است و مبتلا به سرماخوردگی میشود . سرما خوردگی ها انواع و اقسام دارد که کجا مبتلا بشود . اگر راههای تنفسی مبتلا بشود بچه سرفه می کند . خلط دارد. خوردن آنتی بیوتیک به نظر پزشک نیاز دارد . یک موقع لازم نیست که آنتی بیوتیک بخورد تا سرفه هایش خوب بشود. دستورات بهداشتی و زمان نگهداری در منزل می تواند کمک کند که بچه بدون اینکه آنتی بیوتیک بخورد خوب بشود . من نمیتوانم قضاوتی روی این داشته باشم که چرا هر دفعه به این بچه آنتی بیوتیک داده اند. به بعضی از بچه ها نارنگی ، آب مرکبات ، هویج یا آب هویج زیاد میدهند کف پا و دستشان زرد میشود. من فکر می کنم که مقصود این خانم این بود که حالت رنگ پریدگی پیدا کرده است .
سوال – اگر عوامل زمینه ساز عفونت تنفسی در کودکان رعایت نشود چه اتفاقی می افتد ؟
پاسخ – یکی اینکه شیوع عفونت های تنفسی را افزایش می دهد . یکی اینکه مدت ابتلا ء را طولانی تر می کند . یک بچه که باید 7 روز ه خوب بشود تا دو هفته سرما خوردگی او طول می کشد . و در بیشتر مواقع آنتی بیوتیک هم ضرورتی ندارد . بعضی مواقع یک میکروب روی آن سوار میشود . تا حالا ویروسی بوده و الان میکروبی شده است . سینه پهلو و سینوزیت می کند ، عفونت گوش میکند . اگر 100 تا بچه در آمریکا سرما بخورد ، سه تا از آنها سینه پهلو می کند که دو تا ویروسی و یکی میکروبی است . اگر در افریقا 100 نفر سرما بخورند 50 تای آنها سینه پهلو می کنند و 25 تای آنها سینه ی پهلوی میکروبی می کنند . حالا وقتی که دوره ی ویروسی است شکا آنتی بیوتیک بدهید ، وقتی به دوره ی عفونی میکروبی می رسید باید آنتی بیوتیک را عوض کنید یا آنتی بیوتیک قویتری بدهید .بچه ای که تمام مدت آنتی بیوتیک می خورد عوارضی دارد و این عوارض در هر جا سوار بشود عفونت همان جا را باعث میشود . در مورد ویروس خود خروسک این روزها خیلی شایع است . خروسک عفونتی است که بسیار شایع و بسیار خطرناک است و حتما باید نزد پزشک بروند و صدای بچه در دم صدادار است و حتما پزشک آن را درمان کند .
سوال – یک دختر یکسال و نیمه دارم . تب شدید کرد و دکتر شربت دادند . در اثر تب لب بچه تب خال زده است . گفته اند که شربت دیفن هیدرامین و آمپول دگزا را باهم مخلوط کنید و به بچه بدهید که بخورد . من به این دارو شک دارم . این تب خال و آفت های روی زبانش بر اثر تب بوده است یا خیر ؟
پاسخ- این هم یک بیماری ویروسی است که به آن تب خال اولیه می گویند . برای اولین بار که در دهان می زند تب خال است و آب دهان که بیرون می ریزد در اطراف لب تب خال های کوچک می زند . لثه بسیار قرمز میشود . کودک نمی تواند غذا بخورد . این بیماری خودش تب 40 درجه می دهد . دانه ها روی دهان زده شده است . و بچه قادر به تغذیه نیست . غذای بچه باید باعث سوزش دهان نشود مثل شیر و پوره . غذا باید گرم یا سرد نباشد یا زیادی سرد نباشد . داروی ضد ویروسی هم دارد که در فرم های شدیدش داده میشود به مدت 5 تا 7 روز و بچه سلامتش را بدست می آورد . باید دستور پزشک را انجام بدهند .
سوال – درباره ی علائم عفونت های تنفسی توضیح بدهید .
پاسخ – ما ایرانی ها وقتی انفولانزا میگیریم می گیریم سرما خوردگی گرفته ایم . وقتی سرما می خوریم می گوییم که آنفولانزا گرفته ایم . تکلیف این دو تا سرماخوردگی باید از هم جدا باشد . انفولانزا یک بیماری ویروسی است که ویروس توی خون می ریزد و هر جایی را ممکن است درگیر بکند . کلیه ، مغز ، چشم ، گلو ، ریه ، بنابراین نشانه هایش را دارد . یک بچه ای که انفولانزا می گیرد تب بالا دارد ، کوفتگی ، خستگی ، بی حالی و آب ریزش از چشم دارد . گلویش درد می کند ، سوزش گلو دارد و سرفه ی شدید می کند ، اگر بچه سالم باشد و مشکلی را نداشته باشد ممکن است اسهال و استفرغ داشته باشد و ممکن است تب داشته باشد و دوره ی این سه الی چهار روز است . و بچه خوب میشود . گاهی ویروس انفولانزا عارضه دار میشود و عوارض خودش را دارد . هر جا که ویروس بنشیند ممکن است که علائم آن شدید ظاهر بشود .ممکن است مننژیت ، سینوزیت و عفونت ادرای بکند و بعد هم میکروبی روی آن سوار بشود . سرما خوردگی بیماری ساده ای است که بچه تب ندارد و یا تب آن خیلی کم است . کمی آب ریزش بینی دارد و کمی سرفه می کند . مشکل چندانی ندارد . فقط بچه خوب غذا نمی خورد و زیاد برایش مشکل ایجاد نمیشود .
سوال – یک پسر هشت ماهه دارم که از سه ماهگی سرفه های خلط دار داشته است . یک مقدار خس خس سینه هم دارد . می خواستم ببینم که او آلرژی دارد یا خیر ؟
پاسخ – بعضی از بچه ها که بینی شان می گیرد خس خس سینه دارند . و همه تصورمی کنند که برای ریه شان است . کافی است که بینی شان را تخلیه کنند و این خس خس از بین می رود . سرفه های شدید تکراری و پشت سر هم است که بعید می دانم بچه ی ایشان داشته باشد . مشکل عمده ی بچه ی ایشان همان گرفتگی بینی شان است و اگر یک بخور آب سرد در اتاق شان بگذارند و بینی شان را تخلیه کنند مشکل شان حل میشود . هر وقت شما یک عفونت تنفسی را مبتلا بشوید در شروع آن شما سرفه های خشک دارید بعد در دستگاه تنفسی التهاب ایجاد میشود و التهاب باعث ترشح میشود و ترشح باعث خلط میشود . بچه سرفه می کند و باید خلط های بچه بیرون بیاید.
توصیه ی من برای مادران عزیز این است که بچه هایشان را در فصل سرما و هنگام خواب گرم نگه دارند . از تغییرات ناگهانی درجه ی حرارت پرهیز بکنند . از جای گرم یکدفعه به هوای سرد نبرند . برعکس هم همین طور یعنی یکدفعه از هوای گرم به هوای سرد نبرند یا جلوی کولر قرار ندهند . از بردن بچه به نقاط پرجمعیت پرهیز کنند . وقتی هوا خوب است بچه را به هواخوری ببرند . بچه را در جریان هوای مستقیم قرار ندهند . بچه را مستقیم در جلوی پنجره قرار ندهند .

+ نوشته شده در  چهارشنبه 23 اسفند1391ساعت 10:46  توسط مریم غلامپور  | 

امام صادق عليه السلام :

سوراخ بينى ، در پايين آن قرارداده شده است تا بيمارى (عفونت)هايى كه از مغز فرو مى آيد ، از آن پايين بيايد و بوها از آن بالا برود و به مشام برسد ، در حالى كه اگر اين سوراخ در بالاى بينى بود ، نه بيمارى اى از آن به زير مى آمد و نه بويى را حس مى كرد .
+ نوشته شده در  چهارشنبه 23 اسفند1391ساعت 10:40  توسط مریم غلامپور  | 

امام على عليه السلام :

از اين انسان ، در شگفت آييد! با تكّه اى پيه مى بيند ، با پاره گوشتى سخن مى گويد ، با تكّه استخوانى مى شنود ، [و] از سوراخى نفس مى كشد .

+ نوشته شده در  چهارشنبه 23 اسفند1391ساعت 10:38  توسط مریم غلامپور  | 

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :

خداوند ـ تبارك و تعالى ـ سردى را در سوراخ هاى بينى قرار داد تا هيچ چيز را در سر وا مگذارد ، مگر اين كه آن را بيرون بكشد .
+ نوشته شده در  چهارشنبه 23 اسفند1391ساعت 10:37  توسط مریم غلامپور  | 

شرایط برای تنفس یاختههای موجودات زنده

شرایط برای تنفس یاختههای موجودات زنده

سطح مرطوب و وسیع از بافتهای ظریف با دیوارههای نازک یاختهای دائما با هوای تازه در تماس باشد.
عوامل مکانیکی ویژه برای تهیه هوای اکسیژندار و پاک و گرم و مرطوب تا اینکه در دسترس سطح یاد شده قرار گیرد، از رفلکسهای عصبی تحریک بوسیله محرک مکانیکی ، رفلکس سرفه است. استنشاق مواد محرک و یا مخاط گیرندههای کشش ریوی که در قسمت کارینا و برونشهای بزرگ قرار دارد را سریعا تحریک میکند، تحریک این گیرندهها باعث خروج هوای بازدمی با فشار زیاد میگردد.
عوامل مکانیکی برای جذب اکسیژن در این سطح و انتقال آن به تمام یاختههای بدن
دگرگونی و آشفتگی هر یک از قسمتهای یاد شده سبب اختلال دستگاه تنفسی میشود. اکسیژن هوای خارج توسط گویچههای سرخ جذب و به قسمتهای دیگر میرسد. چون مرحله اول دم زدن انسان از نظر بهداشت مهم است شرح داده میشود.

سطح تنفسی

سطحی که اکسیژن دریافت میکند حبابچههای ششی آدمی است که مملو از مویرگهای خونی است و سطح آنها حدود 100 برابر پوست بدن است؛ هموگلوبین یاختههای خونی اکسیژنی را که در آبگونههای بافتهای مرطوب ششها حل شده دریافت میدارد. ششها وظیفه دریافت اکسیژن را به عهده دارند دارای ساختمان جالبی هستند، سطح ششها را پرده نازکی که شامل تعداد زیادی حفره است تشکیل میدهد. سطح دمزدن سطحی در حدود 100 برابر سطح پست بدن میباشد. دیواره انگورکها یا حبابچههای ششی پر از مویرگهای خونی است. این مویرگها باعث میشود که هموگلوبین یاختههای خونی اکسیژن را که مایعات بافتهای مرطوب ششها حلشده به سهولت جذب و دریافت کند.

هوای پاک و گرم و مرطوب

هوائی که با سطح تنفسی یا دمی تماس دارد باید خالی از گرد و غبار و مواد شیمیایی زیانبار بوده و زیاد گرم و خشک هم نباشد. هوای دم تا رسیدن به حبابچههای ششی توسط بینی و سینوسها و برونشها شرایط یاد شده را بدست میآورد. گرد و غبار توسط موهای ریزبینی و مژکهای یاختهای لولههای دمی گرفته میشود. در بافتها حمل اکسیژن به یاخته بوسیله هموگلوبین موجود در گویچههای سرخ خون انجام میگیرد.
مکانیسمهای دهانی تمیز کننده

راههای هوایی فوقانی مواد خارج را صاف میکنند بینی جهت تمیز و پاکیزه کردن هوا موثرتر از دهان است. راههای هوایی تحتانی چهار مکانیزم تمیز کننده دارند:
سرفه (5 انشعاب اول از 8 انشعاب برونشیول)
سیستم مخاطی مژکی در برونشیول انتهای
ماکروفاژهای آلوئل و بروشیولهای تنفسی
لنفاتیکها (آلوئل و سلولهای بینابینی)
بدلایل زیر هوائی که با سطح دمی تماس دارد خالی از گرد و غبار و مواد شیمیایی زیانبار میباشد و سرد و خشک نیست: هوا راهی را که برای تا رسیدن به ششها میپیماید گرم و مرطوب میشود سطح حفره بینی چین و چروکها و وسعت زیاد دارد، سینوسها توسط دریچه کوچکی با گذرگاههای دمی ارتباط دارد. هوا در مسیر عبور خود از بینی ، سینوسها ، نای و نایژهها میگذرد گرم و مرطوب شده گرد و غبار آن توسط موهای بینی و مژکهای پرده داخل دستگاه دمزدن گرفته میشود. سطح غشا مژکدار بوسیله غدد ریزی مرطوب میشود. جریان حرکت مژکها دائمی و بسوی سوراخهای بینی میباشد. چکاندن و یا مصرف داروهای روغنی موجب آهسته شدن و حتی توقف حرکت این مژکها میشود، سیگار و الکل نیز این مژکها را فلج میکند.

برای تامین اکسیژن لازم بدن میباید با اندازه کافی اکسیژن به ششها برسد. ظرفیت ششها در بزرگسالان 5 تا 6 لیتر ولی در حال عادی و بازدم زدن معمولی نیم لیتر هوا وارد شش شده یا از آنها خارج میشود (هوای جاری). با تنفس عمیق میتوان 4 لیتر هوا وارد ششها کرده یا از آنها خارج ساخت. پس از بازدم در حدود 1 تا 5/1 لیتر هوا در ریه باقی میماند (هوای ذخیره). ماهیچه حجاب حاجز یا دیافراگم پردهای گنبدی شکل است که در کف قفسه سینه قرار گرفته است و بهنگام باز شدن سینه این پرده پهن و مسطح میشود و در نتیجه حجم قفسه سینه زیاد شده به اندامهای شکم فشار وارد میسازد. در همان حال ماهیچههای دیگر قفسه سینه موجب میشود که دندهها بسوی بالا و خارج متوجه شده حجم قفسه سینه بیشتر گردد. در بازدم دندهها بطرف پایین و داخل باز میگردند و دوباره پرده دیافراگم بشکل گنبدی خود درمیآید. بدین ترتیب مشاهده میشود که در یک دم و بازدم حرکات زیادی در اندامهای شکمی ایجاد میشود و بطور غیرمستقیم به هضم غذا کمک میکند.

برای تقویت عمل حجاب حاجز و محافظت شکل آن ورزش کمک خوبی است. شانههای آویزان ، سینه فرو رفته، شکم برآمده اعمال حیاتی تنفس را پریشان میکند و داشتن دندههای متمایل به پایین از وسعت ظرفیت ششها میکاهد. در حال طبیعی آدمی در هر دقیقه 16-18 بار نفس میزند. تعداد دفعات دم زدن در افراد و فعالیتهای مختلف متفاوت میباشد. دم و بازدم بوسیله پیاز مغز تیره (بصلالنخاع) کنترل میشود. اگر سینه متمایل به عقب بوده و قرار گرفتن سر بطرف بالا باشد تنفس آسانتر صورت میگیرد و اندامهای شکم در حالت طبیعی خود قرار میگیرند و آدمی بدین ترتیب احساس آسایش میکند. این حالت را در موقع راه رفتن و نشستن و کار کردن همواره باید بخاطر داشت.
+ نوشته شده در  سه شنبه 22 اسفند1391ساعت 10:48  توسط مریم غلامپور  | 

ویروس جدید عامل اختلال دستگاه تنفسی کشف شد

ویروس جدید عامل اختلال دستگاه تنفسی کشف شد
گروهی از دانشمندان چینی در تحقیقات خود موفق شدند با تقویت و گسترش یک ژن ویروس جدید سیستم تنفسی را کشف کنند.

به گزارش سلامت ینوز به نقل از مهر، محققان چینی آکادمی علوم پزشکی نظامی و بیمارستان دولتی ونلینگ اول در استان شیجیانگ چین، ویروس جدیدی را از گروه ویروسهای WU Polyomavirus کشف کرده اند که این ویروس دستگاه تنفسی، در مخاط حلق 278 کودک آلوده به بیماریهای تنفسی حاد شناسایی شده است.
این ویروس جدید CLFF نامگذاری شده است.
دانشمندان چینی به منظور تقویت ژن این ویروس از تکنیک جدیدی استفاده کردند که به کمک آن در کمتر از یک ساعت می تواند می توان آزمایش ژنی این ویروس را انجام داد.
ویروسهای WU Polyomavirus را نخستین بار ماه می گذشته گروهی از دانشمندان استرالیایی و آمریکایی در میان کودکان با مشکلات ضعف تنفسی کشف کردند.
براساس گزارش پایگاه خبری China.org، اطلاعات سازمان بهداشت جهانی نشان می دهد که علت 10 تا 39 درصد از بیماریهای ضعف تنفسی در کودکان هنوز شناسایی نشده است.
درحال حاضر 7 ویروس جدید در دستگاه تنفسی انسان کشف شده اند که می توانند علت بروز ناهنجاریهای نتفسی باشند.
+ نوشته شده در  سه شنبه 22 اسفند1391ساعت 10:47  توسط مریم غلامپور  | 

تنگی نفس یعنی...

تنگی نفس یعنی آگاه شدن از تنفس نامطلوب و غیر طبیعی و احساس تنفس سخت و ناخوشایند است. به عبارت دیگر انسان طبیعی نسبت به نفس کشیدن خود آگاهی چندانی ندارد، اما در کسی که دچار تنگی نفس میشود، نسبت به تنفس خود و معمولاً سختی آن آگاهی پیدا میکند. عموما تنگی نفس به تنفس سریع و مشکل گفته میشود و در زمان تنگی نفس ، بیمار از عضلات گردن ، شانهها و شکم (عضلات فرعی تنفسی) نیز برای تنفس استفاده میکند.


علل تنگی نفس
تنگی نفس از نشانههای دوگانهای است که میتواند منشا قلبی داشته باشد یا نداشته باشد. در بیشتر موارد تنگی نفس افراد به دلیل مشکلات ریوی بروز پیدا میکند اما در درصدی از موارد بیماری قلبی زمینه ساز تنگی تنفس میشود.
تنگی نفس ممکن است ناشی از بیماریهای ریوی یا قفسه سینه از جمله آسم ، برونشیت ، سل و عفونت ریه (پنومونی) ، بیماریهای قلبی از جمله حمله حاد قلبی اختلال دریچههای آئورت و میترال و نارسایی قلبی ، کمخونی ، عفونت شدید بدن ، چاقی و اختلالات اضطرابی باشد. بعلاوه شروع ناگهانی تنگی نفس با یا بدون درد سینه ممکن است علامت آمبولی ریه باشد.


انواع تنگی نفس
تنگی نفس کوششی
این نوع از تنگی نفس گاه حالت کوششی پیدا میکند، یعنی با فعالیت و کوشش بدنی فرد ارتباط مستقیم دارد. انسان به طور طبیعی اگر به شدت و بدون آمادگی قبلی ورزش کند و یا مسافت طولانی را بدود، این نوع تنگی نفس را تجربه خواهد کرد. در افراد مبتلا به برخی بیماریهای قلبی مانند مشکلات دریچهای یا نارسایی قلبی ، تنگی نفس با فعالیتهای کمتری ایجاد میشود. به گونهای که حتی در موارد شدید بیماری ، راه رفتن عادی و انجام کارهای اولیه با تنگی نفس همراه میشود. در شدید ترین نوع تنگی نفس ، بیمار حتی در حالت استراحت و خوابیده نیز دچار تنگی نفس میباشد.

ارتوپنه یا تنگی نفس در حالت درازکشیده
نوع دیگری از تنگی نفس قلبی در حالت دراز کش و خوابیده ایجاد میگردد که در طب به آن "ارتوپنه" میگویند. یعنی قلب فرد به حدی نارساست که نمیتواند خون موجود در ریهها را تخلیه کند و فرد مجبور است با کمک گرفتن از نیروی جاذبه این کار را انجام دهد. به همین جهت بیماران مبتلا به نارسایی قلب ، هنگام خواب زیر سرشان دو یا چند بالش میگذارند. به عبارت دیگر وقتی این افراد دراز میکشند، ریه فرد در آب بدن غرق میشود و احساس خفگی به وی دست میدهد. در این صورت بیمار جهت تنفس راحت باید بنشیند.

تنگی نفس حملهای شبانه
حالت دیگری نیز وجود دارد که به صورت حملات شبانه تنگی نفس خود رانشان میدهد. به این صورت که 4 - 2 ساعت بعد از خواب به طور ناگهانی بیمار مبتلا به نارسایی قلبی با حالت خفگی از خواب میپرد، خود را به پنجره میرساند تا با نفس کشیدن در هوای آزاد خود را نجات دهد. در افراد مبتلا به نارسایی قلبی که اغلب دچار ورم پا نیز هستند، در طول شب آبهای جمع شده در پاها بتدریج تخلیه میشوند و به سوی ریههای فرد میآیند و در آنجا جمع میشوند. تجمع مایعات اضافه در ریه باعث میشود فرد دچار احساس تنگی نفس و حالت خفتگی شود. تنگی نفس حملهای شبانه مشخصه بیماری قلبی است. البته در بیماری آسم و برونشیت مزمن نیز فرد ممکن است با حالت تنگی نفس از خواب بیدار شود ولی این دو مورد تا حدی قابل افتراق با تنگی نفس قلبی هستند. بدین ترتیب که در آسم فرد سابقه قبلی دارد، بعد از نیمه شب دچار حمله میشود و با اسپریهای گشاد کننده مجاری تنفسی بهتر میشود. در برونشیت مزمن نیز حمله تنگی نفس در پاسی از شب بروز پیدا میکند و با دفع خلط تنگی نفس بیمار مرتفع میگردد.

تنگی نفس بازدمی
اشکال در خارج کردن هوا از ریهها. هوا براحتی به داخل ریه میرود ولی خروج آن مشکل است. از آنجا که بیمار هوا را به سختی به بیرون میراند، صدای خسخس ایجاد میکند که به آن تنفس آسمی گفته میشود.

علائم همراه کمک کننده
گاهی تمایز علل قلبی تنگی نفس از علل ریوی مشکل است چرا که هر دو باعث تنگی نفس کوششی ، ارتوپنه و سرفه میشوند. خسخس سینه و خلط خونی قاعدتا به دلیل بیماری ریوی پدید میآید هر چند بعضا در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی و ادم ریوی هم دیده میشوند. در بیماران مبتلا به عروق کرونر ممکن است تنگی نفس در نبود درد سینه و با شرایط مشابه اتفاق افتد که به آن معادل آنژین قلبی گفته میشود.

درمان
درمان تنگی نفس منوط به درمان بیماری زمینهای فرد است. به عبارت دیگر یا باید دریچه معیوب که مانع از حرکت صحیح جریان خون میشود اصلاح شود. با داروی دیگوکسین ، قلب نارسا میتواند تقویت شود تا بتواند خون را از ریهها خالی کرده و مانع تجمع و انباشتگی آن در ریهها و سایر فضاهای بدن گردد. از سوی دیگر با تجویز داروهای ادرارآور (دیورتیکها) ، آب در ریهها تجمع نیافته و تنگی نفس برای فرد ایجاد نمیشود. مصرف غذاهای کم نمک در اصلاح این مورد خالی از فایده نخواهد بود. و در بیماریهای دیگر نیز درمان آنها انجام میشود.
+ نوشته شده در  سه شنبه 22 اسفند1391ساعت 10:46  توسط مریم غلامپور  | 

تنفس

درست نفس کشیدن یک هـنر می بـاشـد کـه قـابـل یادگیری نیز است. ما همواره در حــین تنفس تنها از بخشی از ظرفیت تنفسی خود بهره میگیریم. در زیر چند تمرین ساده وجود دارد که به شما کمک میکنـد درست نفس بکشید. تنفس ناقص را میتوانید در زیر مشاهده کنید:

1- تنفس ترقوه ای: کم عـمـق ترین و بدترین نــوع تنفس میباشد. درحین تنفس شانه ها و استــخوان تـرقـوه بـالا آمـده در حـالی کـه در هـنـگام عـمــل دم منقبض می گردد. بـیشترین میزان انرژی در این نوع تنفس مصرف شده امـا کـمتـریـن مـیـزان اکسیژن به ریه ها میرسد.

2- تنفس با قفسه سینه: این نوع تنفس بوسيله عـضلات دنـده ها صورت می گـیـرد توسط منبسط کردن قفسه سینه. این تنفس نیز ناقص میباشد.

3- تنفس عمیق شکمی: بهترین و عمیق ترین و آهسته ترین تنفس می باشد. هوا به بخش اعظم ششها میرسد و دیافراگم نیز بدرستی بکار گرفته میشـود.

بـرای دسـت یابی به بهترین روش تنفس مراحل زیر را پیروی کنید. در ابـتدا ممکن است آنها برای شما دشوار بنظر برسند اما با اندکی ممارست قطعا متوجـه تفاوت در عملکرد خود خواهید شد. روی یـک ســطح هموار به پشت دراز بکشید و یک بالش زیر سر خود قرار دهید:

1- فعالیت بخش تحتانی شش را افزایش دهید(ناحیه شکم):

یک دست خود را روی شکم خود قرار دهید.
عضلات شکم خود را منقبض کنید تا سفت شوند.
مجددا آن عضلات را شل کنید تا تفاوت میـان انـقـبـاض و شـل بـودن عـضـلات آن ناحیه را احساس کنید.
این تمرین را 5 مرتبه تکرار کنید تا آگاهی شما از ناحیه شکم افزایش یابد.
چند لحظه استراحت کنید و سپس نفس بکشید. مـهـم نیـسـت سـریـع نـفــس بکشید و یا آهسته.
یک دست خود را روی شکم قرار دهید بـطـریقـی نـفـس خود را بدرون بکشید تا دست واقع روی شکمتان بسمت بالا حرکت کند.
از طریق دهانتان عمل بازدم را انجام دهید با صدای کشیده هااااا. توجه کنید که چگونه شکم شما از هوا خالی شده و دستتان به پایین باز می گردد. این عمـل را 10 مرتبه تکرار کنید.

2- فعالیت بخش فوقانی شش را افزایش دهید (ناحیه قفسه سینه):

روی زمین دراز کشیده و دستهای خود را از یکدیگر باز کنید (مـانـنـد یـک صــلیب گردید) طوری کـه دستـانـتـان خـط افـقـی و بدنـتان خط عمودی صلیب را تشکیل دهند. اکنون متوجه خواهید شد از هم گشـودن دستهایـتـان فـضای بیشتری در اختیار قفسه سینه شما قرار میدهد.
اکنون دستان خود را محکم روی قفسه سینه قرار دهید بطور دســت به سینه و گویی خود را در آغوش گرفته اید. 5 مرتبه این عمل را انجام دهید.
این تمرین را تکرار کنید اما این بار نفس خود را بدرون بکشید در حالیـکه دستان خود را کاملا بسمت خارج از هم گشوده اید و نفس خود را خـارج کنـید در حالی که دستان خود را روی قفسه سینه بطور دست به سینه قرار داده اید. 10 مرتبه این عمل را تکرار کنید.
3- فعالیت فوقانی و تحتانی را هماهنگ کنید:

از طریق ناحیه شکم نفس بکشید و اجازه دهید هوا حفره قفسه سینه را نیز پر کند. این عمل را تا آنجا که ممکن است با ملایمت انجام دهید.
این عمل را تکرار کنید تا انجامش برای شما سهل گردد.
اکنون دم و بازدم خود را هماهنگ کنید.عمل دم را بدرستی انجام داده و سپس اجازه دهید هوا پیش از آنکه از ناحیه شکم خالی گردد نخست از بخـش فوقانی ششها خارج گردد.
آنقدر این تمرین را تکرار کنید تا بسهولت قادر به انجامش گردید.
تنفس صحیح برای شما بسیار حائز اهمیت میباشد چون با بکارگیری از ظرفیت ششها اکسیژن بیشتری به بدنتان خواهد رسید و همچنین در هنگام مواجه با عـوامل استرس زا بهتر می توانید واکنش نشان دهید.

نتايج تنفس صحيح عبارتند از:

1- افزایش تمرکز
2- حداکثر تبادل اکسیژن
3- آرامش ذهن در پی آرامش جسم
+ نوشته شده در  سه شنبه 22 اسفند1391ساعت 10:42  توسط مریم غلامپور  | 

تنگي نفس تا آب آوردن ريهها (مقاله اي كامل)

اسم مادر بزرگ براي سفر حج درآمده بود، اما در معاينات پزشكي قبل از سفر رد شد، چون فشار خونش بالا بود، خيلي بالا، مادربزرگ براي درمان فرصتي از دكترها گرفت.
داروهاي تجويز شده را به طور مرتب مصرف كرد، از طرفي غذايش را بينمك كرد، پيادهروي و ورزش هم ميكرد. خلاصه براي اينكه بتواند به مكه برود خيلي تلاش كرد و بالاخره آقاي دكتر به او مژده داد كه فشار خون او در حد قابل قبولي است و ميتواند به مكه برود...

اما بعد از برگشتن از مكه انگار كه ديگر مادربزرگ انگيزهاي براي سالم بودن نداشت، ديگر از پيادهروي و غذاي بينمك مخصوص مادربزرگ خبري نبود، كمتر دكتر ميرفت و ميگفت هر وقت حالم بد باشد داروهايم را ميخورم... چند ماهي گذشت و مشكلات مادربزرگ شروع شد.

اوايل موقع بالا رفتن از پلهها تنگي نفس داشت و هر چند وقت يك بار به تعداد بالشهايي كه زير سرش ميگذاشت اضافه ميشد؛ تا اينكه يك شب حال مادربزرگ بد شد، خيلي بد، تنگي نفس شديدي پيدا كرد و مجبور شدند او را به اورژانس ببرند. دكترها گفتند ريههايش آب آورده است و اگر ديرتر ميرسيديدؠ ? هر اتفاقي ممكن بود بيفتد.

تلمبهاي به نام قلب

قلب به عنوان تلمبهاي عمل ميكند كه خون را در بدن به گردش درميآورد. خون بايد به طور متوسط در هر دقيقه يك بار بدن را به طور كامل دور بزند و اگر نتواند اين وظيفه را به خوبي انجام دهد نارسايي قلبي به وجود ميآيد. از شايعترين عوامل ايجاد كننده نارسايي قلبي، بيماريهاي عروقي قلب (مانند سكته قلبي) و فشار خون بالاست.

ممكن است فردي به فشار خون بالا مبتلا باشد اما هيچگونه علامتي نداشته باشد، خيلي از افراد اولين بار با عوارض ناشي از پرفشاري خون (مثل همين آب آوردن ريه) به پزشك مراجعه ميكنند و عدهاي نيز به طور اتفاقي متوجه فشار خون بالا ميشوند.

به هر حال يكي از مهمترين عوارض فشارخون، نارسايي قلبي است و وقتي هم كه نارسايي قلبي پيشرفت كند، مايع در ريهها جمع ميشود و اتفاقي ميافتد كه پزشكان آن را «ادم ريه» مينامند و عوام ميگويند «ريهاش آب آورده».

چرا كار قلب زياد ميشود؟

در مراحل اوليه، يك قلب نارسا با روشهاي مختلفي اين كمبود را جبران ميكند، اما با به وجود آمدن شرايطي كه كار قلب را زياد ميكند، ديگر قلب پاسخگو نبوده و علايم بيماري خود را نشان ميدهد.

بعضي از عوامل كه نارسايي قلب را تشديد ميكنند عبارتند از:

1 – درمان نامناسب و ناكافي فشار خون: بيماران فشار خوني و بسياري از بيماران قلبي بايد بدانند كه لازم است تا آخر عمر به طور مرتب دارو مصرف كنند، اكثر بيماران پس از چندي از درمان، به گمان اينكه ديگر بهبود يافتهاندؠ ? درمان را قطع ميكنند و اين خود عاملي براي تشديد علايم به شمار ميرود.

2 – عفونتها: بسياري از بيماران قلبي، با خوردن دارو، رعايت رژيم غذايي و ساير نكات لازم، تحت كنترلاندؠ ? اما با يك سرماخوردگي يا مسموميت غذايي ساده، وارد فاز حاد بيماري ميشوند كه ميتواند حتي كشنده باشد، بنابراين بايد با رعايت نكات بهداشتي با بيماري جنگيد.

3 – بيماريهاي ريوي: ممكن است فرد آسم داشته باشد و از طرفي يك نارسايي قلبي جبران شده نيز داشته باشد، با تشديد علايم آسم، علايم نارسايي نيز بروز خواهد كرد.

4 – فشار روحي، فيزيكي و تغييرات جوي: ضعف و خستگي، بحرانهاي روحي – رواني و هواي گرم و مرطوب از ديگر علل شايع نارسايي قلبي به شمار ميروند.

5 – نارسايي كليوي: به دنبال نارسايي كليه، تجمع مايع در بدن را داريم و اين مسئله حجم كار قلب را زياد ميكند قلبي كه نارسا باشد، توان جابجايي اين حجم مايع را ندارد و علايم نارسايي قلبي تشديد ميشود.

علايم نارسايي قلبي

شايعترين و اولين علامت نارسايي قلبي، تنگي نفس است كه بر حسب شدت به ترتيب به صورت تنگي نفس فعاليتي، تنگي نفس در حالت درازكش، تنگي نفس حملهاي شبانه و بالاخره شديدترين حالت، يعني ادم ريوي يا همان آب آوردن ريهها تظاهر مييابد.

تنگي نفس فعاليتي: منظور اين است كه فرد با فعاليت جسمي دچار تنگي نفس ميشود. در ابتداي شروع علايم، بيمار در فعاليتهاي طولاني (ولي نه به اندازه يك فرد طبيعي) دچار تنگي نفس ميشود. ولي با پيشرفت نارسايي، بيمار در فعاليتها٠ ? كم مثل بالا رفتن از پلهها، نيز دچار مشكل ميشود.

گاهي ممكنست به جاي تنگي نفس ضعف و گرفتگي عضلات اندام تحتاني بروز كند.
تنگي نفس در حالت درازكش: معمولاً در خانواده افرادي را داريم كه موقع خوابيدن چند بالش زير سر خود ميگذارندؠ ? اكثراً دليل آن ايجاد تنگي نفس به دنبال دراز كشيدن ميباشد، كه پس از نشستن به سرعت برطرف ميشود، در موارد شديد بيماري، حتي فرد به صورت نشسته ميخوابد.

تنگي نفس حملهاي شبانه: در اين حالت شخص به خواب ميرود، حدود يك تا دو ساعت بعد از به خواب رفتن، به طور مضطرب بيدار شده و سرفههاي خشك ميكند (البته سرفههاي خلطدار و گاهاً خوني نيز ديده ميشود.) اين حالت يكي از اختصاصيتؠ ?ين علايم نارسايي قلب است.

تنگي نفس حملهاي شبانه اغلب نيمه شب اتفاق ميافتد، و بعد از ايجاد تنگي نفس فرد نميتواند دراز بكشد و مينشيند و بعد از گذشت 30 دقيقه و گاهي بيشتر تنگي نفس برطرف ميشود.

ادم ريوي: ازبسياري از دوستان و آشنايان ميشنويد كه ريههاي بيمارشان آب آورده و در سيسييو بيمارستان بستري است، در واقع در اين حالت به علت عدم كفايت قلب و تجمع مايع در ريهها فرد دچار تنگي نفس ميشود كه شديدترين فرم تنگي نفس ميباشد.

نكته ديگر اين كه تجمع مايع در بدن، خود را به صورت افزايش وزن و ورم وابسته به ثقل نشان ميدهد. يعني در طول روز كه شخص در حالت ايستاده است در پاها و در صورت بيحركتي طولاني مدت در ساكروم (انتهاي ستون فقرات) به وجود ميآيد.

ورم هر دو اندام قرينه است و ابتدا در پشت قوزك پا پيدا شده و به تدريج به بالاتر پيشرفت ميكند.

اين ورم، به قول پزشكان، گودهگذار است، يعني اگر با فشار انگشت پوست ناحيه متورم فرو برود، با برداشتن انگشت، مدت زماني طولاني ميكشد تا پوست به حالت اوليه برگردد.

ضعف و خستگي هم به دنبال كارهاي روزمره در اين بيماران ديده ميشود. همانطور كه مشكلات گوارشي، به صورت بياشتهاي٠ ?، سوءهضم، يبوست، گاهي ديده ميشود.

درد نيز در بيشتر مبتلايان به بيماري عروق قلب ديده ميشود، زيرا به دنبال پيشرفت نارسايي، اكسيژن كافي به قلب نميرسد. برخي از بيماران هم به دنبال بروز علايم بيماري، اضطراب پيدا ميكنند، ممكن است به علت اضطراب دچار تنگي نفس شوند و به غلط آن را به شديدتر شدن علايم قلبي، نسبت دهند.

بيماران نارسايي قلبي چند دستهاند؟

براساس يافتههاي٠ ? كه خود بيمار بيان ميكند، پزشكان نارسايي احتقاني قلب را به چهار درجه تقسيم ميكنند:

درجه 1: شخص به خوبي فعاليتهاي فيزيكي روزمره را بدون ايجاد ناراحتي انجام ميدهد و تنها در فعاليت خيلي شديد احساس ناراحتي ميكند.

درجه 2: در اين حالت شخص در حالت استراحت مشكلي ندارد ولي با انجام فعاليتها٠ ? روزمره و معمول دچار تنگي نفس، خستگي، طپش قلب يا درد قلبي ميشود، فرد به صورت ناخودآگاه فعاليتهاي خود را محدود ميكند.

درجه 3: در اين حالت فرد در حالت استراحت مشكلي ندارد ولي با انجام فعاليتهاي مختصر دچار علائم نارسايي ميشود.

درجه 4: شخص حتي در حالت استراحت نيز علامتدار است و هر فعاليتي موجب تشديد نارسايي قلبي ميشود.

كليدهاي درمان

در درمان نارسايي احتقاني قلب نه تنها بايد علايم بيماري را كاهش داد بلكه بايد علل زمينهاي و مساعدكننده را نيز درمان كرد.

درمان شامل درمان دارويي و غير دارويي است. اولين نكته در درمان، محدوديت فعاليت فيزيكي است، اين فعاليتها برحسب شدت نارسايي ميزان فعاليت تنظيم مي شود، استراحت جسمي و رواني هر دو با اهميتاند و قاعده كلي بر اين است كه از انجام فعاليتهايي كه باعث ايجاد علامت ميگردند خودداري گردد، مثلاً در موارد خفيف خودداري از كارها و ورزشهاي سنگين كفايت ميكند و در موارد شديدتر انجام فعاليت كم بر روي صندلي توصيه ميشود.

در شديدترين حالت كه اصطلاحاً ريههاي بيمار آب آورده است بيمار به مدت 2– 1 روز در بيمارستان بستري شده و تحت درمان قرار ميگيرد.

نكته دوم، كنترل چاقي است. اصولاً اضافه وزن ميتواند يكي از علل نارسايي قلبي به شمار آيد، فرض كنيد شخصي مثلاً 20 كيلوگرم وزن اضافي نسبت به وزن طبيعي خود داشته باشد، اين افزايش وزن همان اثر سوء را در قلب خواهد داشت كه يك شخص طبيعي بخواهد دائم با خود 20 كيلوگرم بار حمل كند و به همين نسبت بار قلب زياد ميشود.

بديهي است اين افزايش بار قلب نهايتاً منجر به نارسايي قلب خواهد گرديد. همچنين جايگزين شدن چربيها در الياف عضله قلب منجر به كاهش قدرت انقباض عضله قلب شده و نارسايي قلب را به دنبال دارد.

مسئله ديگر تنظيم رژيم غذايي است. در اكثر بيماران، حذف نمكدان از سر سفره كافي است، اما در صورت محدوديت بيشتر، ميتوان با حذف نمك طعام هنگام طبخ غذا، به اين هدف نائل شد.

در نارسايي گروه چهارم كه شخص در حالت استراحت نيز تنگي نفس دارد، رژيم كاملاً بينمك، با حذف مواد غذايي چون كرفس، اسفناج، چغندر و بعضي از انواع ماهي توصيه ميشد.

توجه داشته باشيد كه بسياري از داروها مثل شربت ضدسرفه، مسهلها و خوابآورهؠ ? داراي مقادير قابل توجهي سديم هستند و بنابراين نبايد در اين بيماران بدون دستور پزشك مصرف شوند.

همچنين رژيم كم سديم را ميشود از طريق خواندن برچسب مواد غذايي و اجتناب از مواد غذايي كنسرو شده و آماده به نحو بهترين رعايت كرد.

در موارد شديد نارسايي قلبي محدوديت مصرف آب نيز توصيه ميشود. كاهش وزن در افراد چاق به كاهش فشار و كار قلب نارسا كمك ميكند. همچنين بايد از ايجاد يبوست در اين بيماران پيشگيري نمود، چرا كه زور زدن به منظور دفع مدفوع ميتواند كار قلب را زياد كند.

نكته ديگر اين كه اين بيماران براي كاهش خطر كمبود پتاسيم به علت مصرف داروهاي مدر (ادرارآور) بايد مواد غذايي حاوي پتاسيم بيشتر مصرف كنند. موادي مانند موز – پرتقال – آلو – كشمش – خرما – زردآلو – انجير و هلو.

لازم به ذكر است كه وعدههاي كوچك و به دفعات زياد (مثلا 5 بار در روز)، در عين حال كه مواد غذايي لازم را فراهم ميآورد، به ميزان كمتري انرژي جهت هضم نياز خواهد داشت.

معمولا بهترين راه بررسي نحوه پاسخدهي فرد به رژيم غذايي و درمان دارويي كنترل روزانه وزن است زياد شدن وزن، نشانه تجمع مايد در بدن است، به طوري كه هر يك كيلوگرم افزايش وزن ميتواند نشانه احتباس يك ليتر مايع باشد.

يك روش خوب كنترل وزن اين است كه بيمار را هر روز صبح و قبل از صرف صبحانه (و بعد از تخليه كامل ادرار) وزن كرد.
+ نوشته شده در  سه شنبه 22 اسفند1391ساعت 10:34  توسط مریم غلامپور  | 

آســـم چیـسـت؟

آسم چیست؟
آسم یک بیماری ریوی است که در آن جریان هوا در داخل و خارج از ریه به خاطر التهاب و آماس محصور می شود. جزء بیماری های بسیار خطرناک به حساب می آید که 17 میلیون امریکایی را مبتلا کرده است. بنابر آماری که در سال 2002 انجام گرفت، سالانه 500000 امریکایی به واسطه ی این بیماری بستری شده و بیش از 5000 نفر جان خود را از دست می دهند. احتمال مرگ و میر و بستری شدن زن ها به خاطر این بیماری بیش از مردان است. و زنان کلاً بیش از مردان در معرض ابتلا هستند. در سال 1999 تعداد مردهای مبتلا به آسم 4.3 میلیون بود در مقایسه با زن ها که 6.2 میلیون نفر بوده است. همچنین از جنبه ی نژادی افریقایی، امریکایی ها سه یا چهار برابر امریکایی ها به این بیماری مبتلا می شوند. و افریقایی، امریکایی ها شش برابر سفیدپوستان به این بیماری مبتلا میشوند.

آسم از جمله بيماريهاي غيرواگير شايع است كه براي تمام گروههاي سني از شيرخوارگي گرفته تا دوران كهولت معضلات زيادي فراهم ميآورد. اينبيماري يك بيماري جدي و مزمن ريه است كه غالبا با التهاب راههاي هوايي همراه است و ممكن است سبب مشكلات تنفسي شود. مزمن به اين معناست كه بيماري هميشه وجود دارد، حتي زماني كه بيمار احساس ناخوشي ندارد. در صورت تحريك مجاري هوايي در فرد مبتلا به آسم، علايم خس خس، سرفه، تنگينفس و فشردگي قفسه سينه ظاهر ميشود و تنفس طبيعي و راحت براي بيمار دشوار ميگردد.

آسم يك مسأله مهم در امر بهداشت و سلامت عمومي :
بيش از ۱۵۰ ميليون نفر در جهان و از جمله تعداد قابل توجهي در كشور ما به اين بيماري مبتلا هستند، به طوريكه اين بيماري سبب تحميل هزينه زياد، كاهش كارايي و فعاليت مفيد و عدم توانايي زندگي طبيعي بيماران درخانواده هايشان ميگردد. هزينهاي كه هر سال در سطح جهان صرف آسم ميشود بيش از مجموع هزينههايي است كه صرف بيماري سل و ايدز ميشود.


شيوع بيماري به ويژه در كودكان و در شهرهاي در حال توسعه رو به افزايش است، به طوري كه شايعترين علت غيبت از مدرسه در جهان بيماري آسمميباشد.
برخي از عوامل مؤثر در بروز اين مشكل عبارتند از: كاهش تهويه در خانههاي جديد، تماس با مواد حساسيتزا (آلرژن) در محيط بسته (مانند هيرهها در محيط خواب،پشمقالي، حيوانات خانگي بخصوصگربه)، دود سيگار، عفونتهايويروسي، آلودگي هوا و محركهايشيميايي.

چگونگي تاثيرات آسم بر جامعه :
جامعه، ممكن است هزينه زيادي براي آسم كنترل نشده بپردازد. افراد و خانوادهها ممكن است مخارج غيرضروري و زيادي همراه با وقت و انرژي براي مراقبتهاي اورژانس و يا بستري بيماري صرف كنند. زماني كه افراد مبتلا، بيماريشان را كنترل كنند، تمام جامعه از كاهش اين هزينه و افزايش كارآيي سود ميبرند. تقريبا ۵ درصد كل مردم جهان به آسم مبتلا هستند.

علايم باليني در بيماران مبتلا به آسم :
بيمار مبتلا به آسم دچار التهاب مزمن در مجاورت هواست، اين مسأله سبب بروز علايم و حملات آسم يعني سرفه، خس خس، تنگي نفس و احساس فشردگي قفسه سينه ميشود. علايم آسم عود كننده هستند و ممكن است از چند دقيقه تا چند روز طول بكشد.حملات آسم ممكن است خفيف يا شديد و گاه كشنده باشند. مراقبتهاي پزشكي غالبا براي حملات شديد كه علايم آن وخامت پيشرونده درسرفه، خس خس، تنگي نفس و يا احساس فشردگي سينه و سختي در نفس كشيدن ميباشد، لازم است.

چه كساني به آسم مبتلا ميشوند؟
آسم اغلب در خانواده هايي كه سابقه ابتلاي به آن در فاميل وجود دارد رخ ميدهد. اين بيماري ممكن است در هر سني بروز كند. آسم يك بيماري مسري نيست و چون يك مشكلطبيعي محسوب ميشود، ابتلا به آن شرم و خجالتي براي بيمار ندارد. بسياري از ورزشكاران و افراد مشهور مبتلا به اين بيماري هستند. افراد ميتوانند همزمان با ابتلا به آسم زندگي موفقي داشته باشند.

علت آسم چيست؟
علت دقيق و اصلي آن هنوز نامشخص است، ولي آنچه تا كنون روشن شده است، نشان ميدهد كه برخي از افراد به ويژه شيرخواران كه سابقه مثبت آلرژي (حساسيت) در خانواده دارند، زماني كه در معرض دود سيگار يا ساير عوامل حساسيتزا (مانند حيواناتخانگي و هيرهها) قرار ميگيرند، شانس زيادي براي ابتلا به آسم خواهند داشت. بعضي از كارگران نيز پس از تماس با محركهاي شيميايي استنشاقي دچار آسم ميشوند.

آيا آسم قابل پيشگيري است؟
حملات آسم قابل پيشگيري است، ولي براي آنكه ثابت شود كه آيا خود بيماري نيز به طور ريشهاي قابل پيشگيري است يا خير، مطالعات بيشتري بايد صورت گيرد. البته جلوگيري از تماس با عوامل حساسيت زاي محيطي و محركها، به پيشگيري در بروز آسم كمك ميكند.

آيا بيماري آسم ريشهكن ميشود؟
تا كنون راه حلي براي ريشه كن كردن آسم پيدا نشده است. ولي اين بيماري را ميتوان به شكلي درمان و كنترل كرد كه علايم و حملات آن پيشگيريشوند. زندگي با آسم در بيشتر موارد بدون دردسر است.

آيا بيماري آسم با افزايش سن كودك تغيير ميكند؟
برخي از كودكان با افزايش سن علايم كمتري خواهند داشت و در بعضي از آنها علايم بيشتر خواهد شد، ولي پيشبيني اين امر در حال حاضر ممكن نيست. آسم يك بيماري دراز مدت است كه البته ميتواند قابل كنترل باشد.

آسم چگونه كنترل ميشود؟
با توجه به ماهيت مزمن بودن بيماري، معمولا بيمار نياز به مراقبت پزشكي پيوسته و منظم دارد. بيماران مبتلا به آسم متوسط تا شديد ميتوانند با استفاده از داروهايي با اثر طولاني كه توسط پزشك توصيه ميشود به طور روزانه التهاب مجاري هوايي خود را كنترل كنند و به اين وسيله علايم و حملات بيماري را پيشگيري نمايند. در صورت ظهور علايم، داروهاي زود اثر(مانند داروهاي استنشاقي) براي تسكين آنها به كار ميرود.

عوامل آغازگر آسم كدامند؟
اجتناب از عوامل محرك و مزاحمي كه سبب التهاب مجاري هوايي و بدتر شدن بيماري آسم ميشوند، بسيار مهم است. اين عوامل "آغازگر" آسم ناميده ميشوند. هر بيمار بايد راه اجتناب از عوامل آغازگر خود را بداند و بدان عمل نمايد.
+ نوشته شده در  سه شنبه 22 اسفند1391ساعت 10:32  توسط مریم غلامپور  | 

وقتی خون در ریه لخته میشود

وقتي خون در ريه لخته ميشود
.
جام جم: گاهي خون در داخل سياهرگهاي عمقي، در شرايط بيحركتي طولاني، مستعد تشكيل لخته است. گفته ميشود تشكيل لخته وريدي اندام تحتاني با درد و تورم و گرمي همراه است و معمولا عضلات پا سفت شده و پوست ملتهب به نظر ميرسد.

دكتر كيوان گوهري مقدم، فوق تخصص بيماريهاي ريه و عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشكي تهران درخصوص خطرات و مشكلاتي كه اين بيماري ميتواند به وجود آورد ، در گفتگو با جامجم ميگويد: شايعترين اين لختهها در اندام تحتاني تشكيل ميشود و بيشتر در ران و ساق پا مشهود است كه ممكن است از اين مناطق جدا شده و به دهليز و بطن راست برود.

به گفته اين عضو هيات علمي دانشگاه، گاهي اوقات آمبولي مايع پرده جنين در افراد باردار رخ ميدهد و مواد حاملگي جدا ميشوند و در برخي ديگر معتادان تزريقي به دليل مصرف سرنگهاي آلوده، مواد ميكروبي را وارد جريان خون و از آنجا به جريان خون ريوي انتقال ميدهند.
اين فوق تخصص بيماريهاي ريوي اظهار ميكند: در 90درصد موارد آمبولي، از اندام تحتاني (زانو و ران) منشأ ميگيرد، ولي در 10 درصد موارد نيز ممكن است اين بيماري از لختههايي كه در وريدهاي اندام فوقاني (دست و يا لگن) است، به وجود آيد.
معمولا لختههاي به وجود آمده داراي دو زمينه ارثي و اكتسابي است، دكتر گوهري مقدم با اعلام اين مطلب در ادامه خاطرنشان ميكند: در زمينه ارثي، تعدادي از فاكتورهاي انعقادي فرد به گونهاي تغيير پيدا ميكند كه فرد را مستعد لخته شدن خون ميكند، ولي در زمينه اكتسابي، همانند انواع «بيحركتيها»، فرد به خاطر مساله ديگري همانند بستري در بيمارستان، داشتن استراحت مطلق، داشتن اعمال جراحي بر روي مفصل هيپ (لگن)، ران، زانو، پروستات، سيستم تخمدان و انواع سرطانها، شانس لختهپذيرياش بالا ميرود.
علايم باليني
.
«تنگي نفس حاد و ناگهاني كه گاهي با افت فشار خون نيز همراه است، ميتواند از علايم باليني اين بيماري باشد» اين فوق تخصص با اظهار اين مطلب ميافزايد: در اين عارضه ممكن است بيمار قبل از رسيدن به بيمارستان، به دليل وسعت لختههاي خوني، قسمت خروجي بطن راست (كل شريان ريوي) وي كاملا بسته شود و به دنبال آن بيمار در شوك رفته و با افت فشار خون مواجه شود كه در پي آن ممكن است حتي بيمار از بين برود.
وي متذكر ميشود: در اكثر موارد اين عارضه به شكل تنگي نفس ناگهاني ديده ميشود و گاه همراه با «انفاركتوس ريه» است و در آن قسمتي از ريه كه خونرساني نشده است، دردي ايجادميشود و گاها خلط خوني به همراه دارد به همين دليل وقتي قرار است تشخيص باليني آمبولي ريه گذاشته شود، پزشك به دنبال شكايت بيمار از تنگي نفس و يا تورم پا است كه در پي آن سابقه تومور، مصرف قرصهاي جلوگيري از بارداري و هورمونهاي استروژني نيز مدنظر قرار ميگيرد.
دكتر گوهريمقدم درخصوص اهميت اين بيماري يادآور ميشود: وقتي ظن باليني اين بيماري بالا است، نبايد منتظر اعمال تشخيص بيماري بود و بايد بلافاصله دوا و درمان آغاز شود و تشخيص را به زمان بعد موكول كرد تا لخته ديگري وارد شريان ريوي نشود.
چگونگي تشخيص
.
استفاده از اسكن ريه، سيتياسكن و گاهي اوقات سونوگرافي وريدهاي تحتاني (داپلر) از مراحل تشخيص اين عارضه است.
اين فوقتخصص ريه عنوان ميكند: وقتي تشخيص آمبولي ريوي گذاشته ميشود، بررسيهاي زمينهاي نيز در اين خصوص انجام ميشود مثلا در فردي كه بالاي 65 سال سن دارد، و تاكنون هيچگونه سابقه جراحي، بيحركتي نداشته است، نميتوان به دنبال مسائل مادرزادي گشت چرا كه در 10 درصد اين سنين، پس از گذشت يك سال، سرطان ريه، لوزالمعده، پروستات، پستان و... ديده ميشود ولي بالعكس اين مورد، در افراد جوانتري كه مبتلا به اين عارضه شدهاند، بايد به دنبال «سابقه خانوادگي» گشت.
عوامل تشكيل لخته خون
.
بيحركتيها از قبيل پروازهاي طولاني هوايي و حتي مسافرتهاي زميني يكي از دلايل ايجاد لختگي است، به همين دليل به اين افراد توصيه ميشود در اين گونه مسافرتهاي (بيشتر از 6 ساعت) حركت پاها و خوردن مايعات را فراموش نكنند.

دكتر گوهريمقدم با عنوان اين مطلب، ميافزايد: گاهي مستعد بودن افراد به لختگي نيز ميتواند ، براي وي مشكلساز باشد، به عنوان مثال: زنان باردار و افرادي كه از قرصهاي جلوگيري استفاده ميكنند، ميتوانند مشمول آن شوند كه در اين گروه سرطانها و ارث نيز نقش دارند.
به گفته وي؛ گاهي صدمات عروقي جداره داخلي رگ صدمه ديده و باعث لختگي ميشود كه بيمار با درمان داروي «وارفارين» بهبود پيدا ميكند.
و از آنجايي كه اين دارو بر ضد عملكرد ويتامين«k»عمل ميكند، توصيه ميشود افراد ميزان مصرف گوشت، تخممرغ، سبزي و ميوهجات خود را كه حاوي ويتامينk است، تنظيم كنند.
دوره درمان
.
سالها پيش درمان 10 روز ذكر ميشد تا لخته به جداره عروق بچسبد و سفت شود و يا كاناليزه شود و درون آن باز شود، ولي اكنون اعتقاد بر اين است يك الي 2 روز استراحت براي بيمار كافي است كه در صورت عدم رويت فاكتور خاصي، بيمار تا 6 ماه دارو ميگيرد و در صورت وجود فاكتورهايي همچون سرطان، بيمار مجبور است تا پايان عمر از دارو استفاده كند.اين فوق تخصص ريه در پايان ميافزايد: داروهاي «هپارين» و «وارفارين» از داروهاي پيشگيري ثانويه محسوب ميشوند كه جهت عدم اضافه شدن لخته خون، بكار ميروند.
+ نوشته شده در  سه شنبه 22 اسفند1391ساعت 10:25  توسط مریم غلامپور  | 

یوگا؛ مفید در بهبود آسم

یوگا؛ مفید در بهبود آسم



محققان میگویند: یوگا برای بهبود علائم آسم مفید است.



محققان میگویند: یوگا برای بهبود علائم آسم مفید است.
به گزارش ایسنا، پژوهشگران در این باره خاطرنشان كردند: در یك پژوهش اخیر گروهی از داوطلبان كه مبتلا به آسم بودند با كمك تمرینات یوگا تحت درمان قرار گرفتند و بسیاری از آنها اعلام كردند كه پس از استفاده از این شیوه توانستند مصرف برخی از داروهای خود را كاهش دهند.
دكتر جوناتان فیلد، رئیس كلینیك آلرژی و آسم در دانشكده پزشكی دانشگاه نیویورك و مركز پزشكی بلوو در این باره گفت: نتایج حاصل شده در این تحقیق چشمگیر است اما دور از انتظار نبوده است. در گذشته نیز چندین تحقیق كوچك و پراكنده چنین تاثیری را تایید كرده است. شركتكنندگان در تحقیق اخیر دو نوبت در روز و به مدت ۱۰ روز تمرینات یوگا را انجام دادند و به دنبال آن این تمرینات را به ۳ نوبت در هفته و به مدت ۱۰ هفته ادامه دادند.
تاثیر روش دوم در كاهش آسم بسیار قابل ملاحظهتر بوده است. محققان تاكید كردند كه تحقیقات بیشتر و گستردهتر در این زمینه انجام خواهد گرفت.
+ نوشته شده در  سه شنبه 22 اسفند1391ساعت 10:20  توسط مریم غلامپور  | 

خطر آسم در فرزندان والدین سیگاری ۳ برابر است

خطر آسم در فرزندان والدین سیگاری ۳ برابر است




یك فوقتخصص ریه گفت: در حال حاضر یكی از خطرناكترین و كشندهترین نوع سرطان در جهان، سرطان ریه است كه باید توجه داشت كه ۹۰ درصد این افراد را افراد سیگاری تشكیل میدهند.



یك فوقتخصص ریه گفت: در حال حاضر یكی از خطرناكترین و كشندهترین نوع سرطان در جهان، سرطان ریه است كه باید توجه داشت كه ۹۰ درصد این افراد را افراد سیگاری تشكیل میدهند.
دكتر ابوالحسن حلوانی در گفتگو با ایسنا، درخصوص مصرف دخانیات و تاثیر آن بر ریه و دستگاه تنفسی، اظهار كرد: یكی از عوارض مصرف سیگار افزایش خطر ابتلا به سرطان ریه است، ریسك ابتلا به سرطان ریه بستگی به زمان شروع، طول مدت استفاده و میزان مصرف سیگار دارد، هر چه طول مدت مصرف سیگار بیشتر، زمان شروع آن زودتر و میزان مصرف بالاتر باشد احتمال ابتلا به این سرطان بیشتر است.
وی تاكید كرد: مهمترین روش پیشگیری از این بیماری كشنده، عدم مصرف و ترك سیگار است.
+ نوشته شده در  سه شنبه 22 اسفند1391ساعت 10:17  توسط مریم غلامپور  | 

مقدمه

مقدمه

واکنشهای شیمیایی لازم برای تنفس سلولی، تماما درون یاخته و در پایگاههای تنفسی یا میتوکندریها رخ میدهند و به پایان میرسند. ویژگیهای ساختاری میتوکندری همراه با آنزیمها و کو آنزیمهای موجود در غشای درونی آن نقش بسیار موثری در انجام واکنشهای مرحله به مرحلهای تنفس و در نتیجه آزاد شدن تدریجی انرژی شیمیایی مولکولهای آلی کربوهیدراتها و لیپیدها) و تبدیل و بسته بندی آن به صورت انرژی زیستی ATP دارند.

گلوکز طی سه مرحله پیاپی به مولکولهای کوچکتر و سرانجام به ، آب و انرژی به صورت ATP تبدیل میگردد. در مرحله اول مولکول آلی به دو مولکول کوچکتر تجزیه میشود. در مرحله دوم این مولکولهای کوچکتر کربن خود را به صورت از دست میدهند و هیدروژن آزاد میکنند و بالاخره در مرحله سوم یا اکسایش نهایی الکترونها و پروتونهای موجود در اتمهای هیدروژن آزاد شده و با عبور از روی یک سری مواد ناقل الکترون ، انرژی خود را رها میسازند که این انرژی صرف ساختن ATP میگردد.
تاریخچه تنفس سلولی

مطالعه فرایند تنفس و تخمیر با پژوهشهای هانس و بوخنر ، در سال 1897 ، بر روی عصاره مخمر (زیماز) آغاز گردید و برای نخستین بار بطور تجربی اهمیت کاتالیزورهای زیستی و آنزیمها در این فرآیند مورد توجه قرار گرفت. پس از آن در سال 1900 ، ففر و سپس کوستیچف (1927-1922) نشان دادند که این فرایند از دو مرحله متمایز تشکیل یافته است: مرحله اول شامل مرحله بیهوازی و تخمیر است که آنزیمهای این پدیده همگی درون یاختهها وجود دارند. مرحله دوم مرحله استفاده از اکسیژن است که به تجزیه و اکسایش مواد حاصل از مرحله اول میانجامد. مطالعات و پژوهشهای بعدی به خوبی موید نظریات کوستیچف است.




مکانیسم تنفس

اکسایش تنفسی که منجر به تجزیه و اکسیداسیون مولکول آلی (گلوکز) و تبدیل آن به مولکولهای کوچکتر و سرانجام تولید آب ، و انرژی به شکل ATP میشود، در طی سه مرحله انجام میگیرد:


گلیکولیز

در مرحله اول یا مرحله گلیکولیز سوبسترای اصلی تنفسی که گلوکز است ابتدا به کمک ATP فسفریل دار شده ، تحرک پیدا میکند و سپس در طی واکنشهای بعدی این مرحله به دو نیمه سه کربنی اسید پیروویک تجزیه میشود. در طی گلیکولیز مقدار بسیار کمی انرژی (2 مولکول ATP) از طریق فسفریلاسیون سوبسترایی تولید میشود.
چرخه کربس

دومین مرحله تنفس چرخه کربس است که برخلاف چرخه کلوین ، چرخه تولید است. در طی واکنشهای دورانی چرخه کربس ، سوبسترای تنفسی حاصل از گلیکولیز که اسید پیروویک است، به تدریج اکسید و کربوکسیل زدایی میشود و از این رو اتمهای هیدروژن آن از طریق نوکلئوتیدهای NAD و FAD و همچنین اتمهای کربن آن به صورت آزاد میشوند.
مرحله آخر تنفس

بالاخره در مرحله سوم الکترونها و پروتونهای اتمهای هیدروژن بطور همزمان از روی زنجیرهای از مواد ناقل الکترون عبور میکنند. در طی این عبور یا انتقال ، از یک سو الکترونها تدریجا انرژی خود را از دست داده و خود را به اکسیژن در پایان زنجیره میرسانند و از سوی دیگر ، انرژی رها شده ضمن انتقال الکترونها ، صرف فعال شدن نقاطی از زنجیره میشود که این نقاط به مثابه تلمبههای پروتونی عمل میکنند و پروتونها را به فضای بیرون از غشای درونی میتوکندری میرانند.

با خروج پروتونها اختلاف شیب غلظت یا PH ایجاد میشود که خود اختلاف پتانسیل الکتریکی را به همراه دارد و اختلاف شیب غلظت و پتانسیل الکتریکی در مجموع موجب بروز یک شیب الکتروشیمیایی میشود که این شیب عامل اصلی یا نیروی محرکه لازم جهت بازگشت پروتونها به داخل غشای درونی میتوکندری و فعال شدن سیستم آنزیمی سازنده ATP است.
تولید شیمیواسمزی ATP

تولید شیمیواسمزی ATP که جفت و همزمان با واکنشهای اکسایش صورت میگیرد، طبق نظریه میچل به این صورت است که همزمان با انتقال الکترونها ، یونهای هیدروژن نیز از ماتریکس به بیرون از غشای درونی ، یعنی فضای بین غشایی منتقل میشوند و این امر منجر به تجمع پروتونها و اسیدیتر شدن فضای بین غشایی نسبت به ماتریکس و در نتیجه ایجاد یک شیب PH در دو طرف غشای درونی میشود.

شیب PH خود موجب بروز اختلاف پتانسیل الکتریکی غشا ، از طریق مبادله پروتونها با سایر کاتیونها ، از خلال غشای نیمه تراوای درونی ، میشود. شیب PH همراه با شیب الکتریکی غشا شیب الکتروشیمیایی ایجاد میکند که نیروی محرکه لازم جهت بازگشت پروتونها از طریق پایه آب گریز مجموعه آنزیمی ATP آز مستقر در غشای درونی را فراهم میسازد و موجب ساخته شدن ATP در محل گره یا سر این انزیم میشود.




اکسایش ناقص مواد در محیط فاقد اکسیژن

اکسایش ناقص مواد در محیط فاقد اکسیژن را که فقط تا پایان مرحله اول یا گلیکولیز انجام میگیرد و بر خلاف اکسایش کامل هوازی به و آب نمیانجامد، تخمیر میگویند. فراوردههای تخمیری ناقص بوده و مقدار قابل ملاحظهای انرژی رها نشده دارند. مهمترین فراوردههای تخمیری الکل اتیلیک و اسید لاکتیک هستند که از احیای اسید پیروویک حاصل از گلیکولیز بوجود میآیند. اگر اسید پیروویک ابتدا کربوکسیل زدایی (از دست دادن ) و سپس احیا شود، الکل اتیلیک ایجاد میگردد (تخمیر الکلی) و اگر اسید پیروویک بدون هیچ تغییری احیا شود، اسید لاکتیک بوجود میآید. (تخمیر اسیدی)
مواد بازدارنده تنفس

بعضی مواد بازدارنده تنفسی مثل روتنون یا سیانید ، با قطع و مسدود کردن زنجیره انتقال الکترون و برخی دیگر مانند اولیگومایسین از طریق جلوگیری از فعالیت آنزیم ATP آز مانع انجام فسفریلاسیون اکسیداتیو میشوند. دستهای از مواد نیز تحت نام مواد جدا کننده (آن کاپلرها) با جدا کردن واکنش زوجی فسفریلاسیون از اکسیداسیون فقط از انجام واکنش کاتالیز ADP یا Pi و سنتز ATP جلوگیری میکنند و هیچ اثری بر انتقال الکترون در طول زنجیره تنفسی ندارند.
+ نوشته شده در  سه شنبه 22 اسفند1391ساعت 10:15  توسط مریم غلامپور  | 

تخیلیه های دمی ریتمیک از گروه تنفسی پشتی

تخلیههای دمی ریتمیک از گروه تنفسی پشتی

ریتم پایه تنفس بطور عمده در گروه نورونهای تنفسی پشتی تولید میشود. هر گاه تمام اعصاب حسی که وارد بصلالنخاع میشوند و نیز تنه مغزی هم در بالا و هم در پایین بصلالنخاع قطع شوند، این گروه از نورونها کماکان دستههای تکراری از پتانسیلهای عمل دمی از خود صادر میکنند. علت اصلی این تخلیههای ریتمیک روشن نیست. در حیوانات ابتدایی ، شبکههای عصبی پیدا شدهاند که در آنها فعالیت یک گروه از نورونها ، فعالیت گروه دیگر را تحریک میکند که آن نیز به نوبه خود ، فعالیت گروه اول را مهار میکند.

سپس بعد از گذشت مدتی این مکانیزم خود را تکرار میکند و در سراسر عمر حیوان این جریان ادامه مییابد. بیشتر فیزیولوژیستها معتقد هستند که شبکه مشابهی از نورونها که بطور کامل در داخل بصلالنخاع قرار گرفته و احتمالا نه تنها شامل گروه نورونهای تنفسی پشتی ، بلکه همچنین نواحی مجاور از بصلالنخاع را شامل هستند، مسئول تولید ریتم پایه تنفس است.
سیگنال افزایش یابنده دمی

سیگنال عصبی که به عضلات دمی اصلی از قبیل دیافراگم ارسال میگردد، یک دسته پتانسیل عمل آنی نیست. بلکه در تنفس عادی بطور ضعیف شروع میشود و برای حدود 2 ثانیه به روش یک سطح شیبدار بطور مداوم بر شدت آن افزوده میگردد و آنگاه بطور ناگهانی برای تقریبا 3 ثانیه بعد قطع میشود. و این عمل تحریک دیافراگم را قطع میکند و به بازگشت ارتجاعی جدار سینه و ریهها اجازه میدهد تا موجب بازدم شود. سپس سیگنال دمی یک دوره دیگر را آغاز میکند و این عمل مرتبا تکرار میشود در حالیکه بازدم در بین این دورهها انجام میشود. به این ترتیب گفته میشود که سیگنال دمی افزایش یابنده یا بالا رونده است.


دو روش وجود دارد که توسط آنها سیگنال افزایش یابنده دمی کنترل میشود که عبارتند از:


کنترل سرعت افزایش سیگنال افزایش یابنده ، بطوری که در جریان تنفس شدید ، مرحله افزایش یابنده به سرعت افزایش مییابد و لذا ریهها را نیز به سرعت از هوا پر میکند.

کنترل نقطه پایان که در آن مرحله افزایش یابنده ناگهان قطع میشود. این عمل روش معمول برای کنترل فرکانس تنفس است، به این معنی که هر چه مرحله افزایش یابنده زودتر قطع شود، مدت دم کوتاهتر خواهد بود. این عمل مدت بازدم را نیز کوتاهتر میکند به این ترتیب فرکانس تنفس افزایش مییابد.




عمل مرکز پنوموتاکسیک

عمل این مرکز در اصل محدود کردن دم است. این عمل یک اثر ثانویه در افزایش دادن فرکانس تنفس دارد زیرا محدود شدن دم ، مرحله بازدم و تمامی دوره تنفس را نیز کوتاه میکند. یک سیگنال پنوموتاکسیک قوی میتواند فرکانس تنفس را تا 40-30 تنفس در دقیقه افزایش دهد، در حالی که یک سیگنال پنوموتاکسیک ضعیف ممکن است فرکانس تنفس را فقط به چند نفس در دقیقه کاهش دهد.
عمل نورونهای تنفسی شکمی

عمل این گروه نورونی از چندین نظر مهم با عمل گروه تنفسی پشتی تفاوت دارد.


نورونهای گروه تنفسی شکمی تقریبا بطور کامل در جریان تنفس آرام عادی بدون فعالیت میمانند.

نورونهای این گروه در تولید نوسان ریتمیک پایه که تنفس را کنترل میکند شرکت ندارند. هنگامی که تحریک تنفسی برای افزایش تهویه ریوی از حد طبیعی بیشتر میشود سیگنالهای تنفسی از مکانیزم نوسان کننده پایه ناحیه تنفسی پشتی به داخل نورونهای تنفسی شکمی گسترش مییابند. در نتیجه ناحیه شکمی در این حال سهم خود را در تحریک تنفس ادا میکند.

تحریک الکتریکی بعضی از نورونهای موجود در گروه تنفسی شکمی موجب دم میشود، در حالی که تحریک بعضی دیگر موجب بازدم میشود. این نورونها به ویژه در تامین سیگنالهای بازدمی قوی به عضلات شکمی در جریان بازدم اهمیت دارند. این ناحیه در هنگامی که مقادیر افزایش یافتهای از تهویه ریوی مورد نیاز باشند، به صورت یک مکانیزم تحریک کننده شدید عمل میکند.
کنترل شیمیایی تنفس

هدف نهایی تنفس حفظ غلظتهای مناسب اکسیژن ، دیاکسید کربن و یونهای هیدروژن در مایعات بدن است.


زیادی دیاکسید کربن یا یونهای هیدروژن بطور عمده خود مرکز تنفس را تحریک میکنند و موجب افزایش شدید قدرت سیگنالهای دمی و بازدمی صادره به عضلات تنفسی میشوند.

از طرف دیگر اکسیژن اثر مستقیم قابل ملاحظهای بر روی مرکز تنفسی مغز از نظر کنترل تنفس نداشته بلکه بطور تقریبا کامل بر روی گیرندههای شیمیایی محیطی واقع در اجسام آئورتی و سباتی عمل میکند و اینها به نوبه خود سیگنالهای عصبی مناسب را جهت کنترل تنفس به مرکز تنفسی ارسال میکنند.
ناحیه حساس شیمیایی مرکز تنفسی

هیچکدام از سه مرکز عصبی که ذکر شد مستقیما تحت تاثیر تغییرات غلظت دیاکسید کربن خون یا غلظت یون هیدروژن قرار نمیگیرند بلکه یک ناحیه نورونی دیگر موسوم به ناحیه حساس شیمیایی نسبت به تغییرات فشار دیاکسیدکربن یا غلظت یون هیدروژن خون بسیار حساس بوده و به نوبه خود سایر قسمتهای مرکز تنفسی را تحریک میکند.
جواب نورونهای حساس شیمیایی به یونهای هیدروژن

نورونهای گیرنده در ناحیه حساس شیمیایی به ویژه توسط یونهای هیدروژن تحریک میشوند. در واقع معتقد هستند که یونهای هیدروژن شاید تنها محرک مستقیم مهم برای این نورونها باشند. اما یونهای هیدروژن به آسانی از سد بین خون و مغز یا سد بین خون و مایع مغزی - نخاعی عبور میکنند. به این دلیل تغییرات غلظت یون هیدروژن در خون در مقایسه با تغییرات دیاکسید کربن اثر بسیار کمتری در تحریک نورونهای حساس شیمیایی دارند. با وجود این دیاکسید کربن این نورونها را بطور ثانویه با تغییر دادن غلظت هیدروژن تحریک میکند.
اثر دیاکسید کربن خون در تحریک ناحیه حساس شیمیایی

اگر چه CO2 اثر مستقیم اندکی بر روی تحریک نورونهای ناحیه حساس شیمیایی دارد اما یک اثر غیر مستقیم بسیار پر قدرت اعمال میکند. CO2 این کار را بوسیله واکنش با آب بافتها و تشکیلHCO3 انجام میدهد. این ماده به نوبه خود به یونهای هیدروژن و یونهای بیکربنات تجزیه میشود و آنگاه یونهای هیدروژن یک اثر تحریکی پر قدرت مستقیم دارند.
سایر عواملی که بر تنفس تاثیر دارند

کنترل ارادی تنفس

تنفس را بطور ارادی میتوان کنترل کرد و انسان میتواند آنقدر زیاد یا کم نفس بکشد که اختلالات شدیدی در فشار دیاکسید کربن ، PH و فشار اکسیژن در خون بوجود آیند. به نظر نمیرسد که کنترل ارادی تنفس با واسطه کنترل مرکز غیر ارادی تنفسی در بصلالنخاع به انجام برسد، بلکه مسیر عصبی برای کنترل ارادی تنفس مستقیما از قشر و سایر مرکز بالا در جهت رو به پایین از طریق راه قشری نخاعی به نورونهای نخاعی که عضلات تنفسی را فعال میکنند، میرسد.




اثر گیرندههای آسیبی در مجاری هوایی

اپیتلیوم نای ، پرونشها و برونشیولها دارای انتهای عصبی حسی موسوم به گیرندههای آسیبی ریوی است که بوسیله بعضی مواد محرک و آسیب رسان که وارد مجاری هوایی میشوند، تحریک میشوند. این گیرندهها موجب بروز سرفه و عطسه میشوند. اینها همچنین احتمالا موجب تنگی برونشها در بیماریهای آسم و آمفیزم میگردند.
اثر خیز مغزی

فعالیت مرکز تنفس میتواند بوسیله خیز مغزی حاد ناشی از ضربه مغزی تضعیف و یا کاملا غیر فعال شود. به عنوان مثال ، سر ممکن است به یک جسم جامد برخورد کند که متعاقب آن بافتهای مغزی متورم شده و شریانهای مغزی را بر روی استخوان جمجمه فشار میدهند و به این ترتیب جریان خون مغزی را بطور کامل یا نسبی مسدود میکنند در نتیجه نورونهای مرکز تنفسی ابتدا غیر فعال شده و سپس میمیرند.
+ نوشته شده در  سه شنبه 22 اسفند1391ساعت 10:15  توسط مریم غلامپور  | 

مطالب قدیمی‌تر